Ung thư tuyến tiền liệt là gì?

Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh lý ác tính trong đó các tế bào bất thường phát triển ở tuyến tiền liệt, một phần của hệ thống sinh sản nam giới.

Tuyến tiền liệt nằm bên dưới bàng quang và phía trước trực tràng. Tuyến nhỏ này tiết ra chất lỏng trộn với tinh dịch, giữ cho tinh trùng khỏe mạnh để thụ thai và mang thai.

Ung thư tuyến tiền liệt là một căn bệnh nghiêm trọng. May mắn thay, hầu hết những người mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt đều được chẩn đoán trước khi nó lan ra ngoài tuyến tiền liệt. Điều trị ở giai đoạn này thường loại bỏ được bệnh ung thư.

Trong khi ung thư tuyến tiền liệt cấp độ cao lây lan nhanh chóng và có thể gây tử vong, thì đối với hầu hết nam giới, đây là căn bệnh phát triển chậm. Nếu được chăm sóc thích hợp, hầu hết đàn ông có thể sống chung với bệnh ung thư tuyến tiền liệt trong nhiều năm mà không để lại hậu quả nghiêm trọng. Hầu hết những người mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt đều được chẩn đoán trước khi nó lan ra ngoài tuyến tiền liệt. Điều trị ở giai đoạn này thường loại bỏ được bệnh ung thư.

Các loại ung thư tuyến tiền liệt

Có nhiều loại ung thư tuyến tiền liệt khác nhau. Trong khi hầu hết chúng phát triển chậm và không gây triệu chứng trong nhiều năm, một số lại lây lan mạnh và có thể gây bệnh nặng và tử vong.

Nếu bạn được chẩn đoán mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt, rất có thể đó là ung thư biểu mô tuyến. Ung thư biểu mô tuyến bắt đầu trong các tế bào của các tuyến – như tuyến tiền liệt của bạn – tiết ra chất lỏng. Hiếm khi, ung thư tuyến tiền liệt hình thành từ các loại tế bào khác.

Các loại ung thư tuyến tiền liệt ít phổ biến hơn bao gồm:

• Ung thư biểu mô tế bào nhỏ.
• Ung thư tế bào chuyển tiếp.
• Khối u thần kinh.
• Sarcoma.

Ung thư tuyến tiền liệt phổ biến như thế nào?

Ung thư tuyến tiền liệt là bệnh phổ biến, chỉ đứng sau ung thư da là loại ung thư phổ biến nhất ảnh hưởng đến nam giới.

Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), cứ 100 người mắc bệnh tuyến tiền liệt thì có 13 người sẽ mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt vào một thời điểm nào đó trong đời. Hầu hết sẽ sống cuộc sống bình thường và cuối cùng chết vì những nguyên nhân không liên quan đến ung thư tuyến tiền liệt. Một số sẽ không cần điều trị. Tuy nhiên, vẫn có khoảng 34.000 người ở Hoa Kỳ chết vì ung thư tuyến tiền liệt mỗi năm.

Theo dữ liệu GLOBOCAN năm 2020, ở nam giới, ung thư tuyến tiền liệt đứng hàng thứ 2 về tỷ lệ mới mắc các loại ung thư trên toàn thế giới với hơn 1,4 triệu ca. Ở Việt Nam, bệnh lý này đứng hàng thứ 5 về tỷ lệ mắc với 6.248 ca mắc mới ở nam giới.

Triệu chứng của ung thư tuyến tiền liệt

• Thường xuyên, đôi khi cấp bách, cần đi tiểu, đặc biệt là vào ban đêm.
• Dòng nước tiểu yếu hoặc dòng chảy bắt đầu và dừng lại.
• Đau hoặc rát khi đi tiểu (khó tiểu).
• Mất kiểm soát bàng quang (tiểu không tự chủ).
• Mất kiểm soát ruột (đại tiện không tự chủ).
• Xuất tinh đau đớn và rối loạn cương dương (Erectile Dysfunction).
• Máu trong tinh dịch (có máu) hoặc nước tiểu.
• Đau ở lưng dưới, hông hoặc ngực.

Mặc dù những triệu chứng này có thể không có nghĩa là ung thư tuyến tiền liệt, nhưng nếu bạn nhận thấy bất kỳ triệu chứng nào trong số đó, hãy kiểm tra với bác sĩ.

Ngoài ra, một số tình trạng viêm khác cũng gây ra các triệu chứng tương tự như ung thư tuyến tiền liệt bao gồm:

• Phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH): Tại một thời điểm nào đó, hầu hết mọi người mắc bệnh tuyến tiền liệt sẽ bị tăng sản tuyến tiền liệt lành tính (BPH). Tình trạng này làm phì đại tuyến tiền liệt nhưng không làm tăng nguy cơ ung thư.
• Viêm tuyến tiền liệt: Nếu bạn dưới 50 tuổi, tuyến tiền liệt phì đại rất có thể là viêm tuyến tiền liệt . Viêm tuyến tiền liệt là một tình trạng lành tính gây viêm và sưng ở tuyến tiền liệt của bạn. Nhiễm vi khuẩn thường là nguyên nhân.

Nguyên nhân gây ung thư tuyến tiền liệt

Các chuyên gia không chắc chắn nguyên nhân khiến các tế bào ở tuyến tiền liệt của bạn trở thành tế bào ung thư. Cũng như ung thư nói chung, ung thư tuyến tiền liệt hình thành khi các tế bào phân chia nhanh hơn bình thường. Trong khi các tế bào bình thường cuối cùng sẽ chết thì tế bào ung thư thì không. Thay vào đó, chúng nhân lên và phát triển thành một khối gọi là khối u. Khi các tế bào tiếp tục nhân lên, các phần của khối u có thể vỡ ra và lan sang các bộ phận khác trên cơ thể bạn (di căn).

May mắn thay, ung thư tuyến tiền liệt thường phát triển chậm. Hầu hết các khối u được chẩn đoán trước khi ung thư lan ra ngoài tuyến tiền liệt của bạn. Ung thư tuyến tiền liệt có khả năng điều trị cao ở giai đoạn này.

Những yếu tố nguy cơ gây ung thư tuyến tiền liệt là gì?

Các yếu tố rủi ro phổ biến nhất bao gồm:

• Tuổi: Nguy cơ của bạn tăng lên khi bạn già đi. Bạn có nhiều khả năng được chẩn đoán hơn nếu bạn trên 50 tuổi. Khoảng 60% bệnh ung thư tuyến tiền liệt xảy ra ở những người trên 65 tuổi.
• Chủng tộc và sắc tộc: Bạn có nguy cơ cao hơn nếu bạn là người da đen hoặc gốc Phi. Bạn có nhiều khả năng phát triển bệnh ung thư tuyến tiền liệt có nhiều khả năng lây lan hơn. Bạn cũng có nguy cơ cao bị ung thư tuyến tiền liệt hình thành trước tuổi 50.
• Tiền sử gia đình mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt: Bạn có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt cao gấp hai đến ba lần nếu một thành viên thân thiết trong gia đình mắc bệnh này.
• Yếu tố di truyền: Trong 1% đến 2% trường hợp, nam giới thừa hưởng gen (BRCA1 hoặc BRCA2) làm tăng nguy cơ phát triển ung thư tuyến tiền liệt. Đây là những gen cũng có thể khiến phụ nữ tăng nguy cơ mắc ung thư vú hoặc ung thư buồng trứng. Ngoài ra, nam giới mắc hội chứng Lynch cũng là một yếu tố nguy cơ.

Chẩn đoán ung thư tuyến tiền liệt

Sàng lọc có thể giúp phát hiện sớm ung thư tuyến tiền liệt. Nếu bạn có nguy cơ trung bình, bạn có thể sẽ thực hiện xét nghiệm sàng lọc đầu tiên ở tuổi 55. Bạn có thể cần sàng lọc sớm hơn nếu bạn thuộc nhóm có nguy cơ cao. Việc sàng lọc thường dừng lại sau 70 tuổi. Bạn có thể cần xét nghiệm hoặc thủ thuật bổ sung nếu sàng lọc cho thấy bạn có thể bị ung thư tuyến tiền liệt.

Hiện tại, không có một xét nghiệm nào được coi là tiêu chuẩn trong tầm soát ung thư tuyến tiền liệt. Trong thực hành lâm sàng, thường sử dụng 2 phương pháp sau để tầm soát bệnh lý này:

1. Kiểm tra tuyến tiền liệt qua trực tràng

Bác sĩ sẽ đeo găng, bôi trơn và thăm trực tràng của bệnh nhân. Bác sĩ sẽ cảm nhận được các bất thường do của khối u tuyến tiền liệt trong lòng trực tràng. Qua đánh giá đặc điểm u về kích thước, mật độ, bề mặt, ranh giới, còn hay mất rãnh liên thuỳ tuyến tiền liệt, có đau vùng u hay có máu chảy ra theo găng không; bác sĩ sẽ nhận định được khả năng có u hay không và khối u này là lành hay ác tính để định hướng các xét nghiệm tiếp theo.

2. Xét nghiệm định lượng PSA trong máu

PSA (Prostate Specific Antigen) là kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt, được tạo ra bởi các tế bào trong tuyến tiền liệt (cả tế bào bình thường và tế bào ung thư).

PSA chủ yếu được tìm thấy trong tinh dịch, nhưng một lượng nhỏ cũng được tìm thấy trong máu.

Mức PSA trong máu được đo bằng đơn vị nanogram trên mililit (ng/ml). Khả năng mắc bệnh ung thư tuyến tiền liệt tăng lên khi mắc PSA tăng lên nhưng không có điểm giới hạn chính xác nào để khẳng định chắc chắn một người đàn ông có bị ung thư tuyến tiền liệt hay không.

PSA toàn phần

Trong thực hành lâm sàng, các bác sĩ sử dụng ngưỡng giới hạn PSA toàn phần là 4 mg/mL để quyết định xem có cần làm thêm xét nghiệm để chẩn đoán hay không.

Ở một số bệnh nhân, có thể bắt đầu với ngưỡng PSA thấp hơn như 2,5 hoặc 3.

Hầu hết đàn ông không bị ung thư tuyến tiền liệt có nồng độ PSA toàn phần/máu dưới 4 ng/mL. Tuy nhiên, PSA < 4 ng/mL không khẳng định được người đó không mắc ung thư tuyến tiền liệt.

Khoảng 25% đàn ông có mức PSA từ 4 đến 10 ng/mL có nguy cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt. Và nếu > 10ng/mL, thì tỷ lệ này tăng lên 50%.

PSA tự do

PSA tồn tại trong máu ở 2 dạng: PSA gắn protein vá PSA tự do.

Phần trăm PSA tự do (%fPSA) là tỷ lệ giữa PSA lưu hành tự do và PSA toàn phần. Tỷ lệ này ở nam giới mắc ung thư tuyến tiền liệt thường thấp hơn nhóm nam giới không mắc bệnh.

Nếu PSA toàn phần từ 4-10 ng/mL, có thể làm thêm xét nghiệm PSA tự do để đưa ra các chỉ định xét nghiệm khác, thậm chí là sinh thiết tuyến tiền liệt.

• %fPSA ≤ 10%: nên sinh thiết tuyến tiền liệt chẩn đoán.
• %fPSA từ 10 – 25%: cân nhắc áp dụng sinh thiết để chẩn đoán.

Các xét nghiệm khác

Nếu có bất thường trên xét nghiệm định lượng PSA trong máu hoặc khi thăm trực tràng, có thể sử dụng một số phương pháp khác để xác định tình trạng có mắc ung thư tuyến tiền liệt hay không:

– Xét nghiệm lại nồng độ PSA trong máu vào thời điểm khác, thường là sau 1 tháng. Cách này thường áp dụng cho nhóm có nồng độ PSA thấp từ 4-7 ng/ml. Với nồng độ cao hơn, chúng ta nên sử dụng biện pháp khác.

– Làm thêm các xét nghiệm khác để hỗ trợ chẩn đoán như:

• Xét nghiệm các chỉ số PSA đặc hiệu khác, chỉ số sức khoẻ tuyến tiền liệt (Prostate Health Index – PHI), 4Kscore, tốc độ tăng PSA (PSA velocity), mật độ PSA (PSA density)…
• Siêu âm cắt ngang, chụp cộng hưởng từ.

– Tiến hành sinh thiết tuyến tiền liệt để chẩn đoán xác định.

Việc lựa chọn phương án nào phải cần có sự thống nhất giữa bác sĩ và bệnh nhân dựa trên việc đánh giá giữa lợi ích và nguy cơ khi tiến hành các phương pháp chẩn đoán trên từng bệnh nhân cụ thể.

Các cấp độ và giai đoạn của ung thư tuyến tiền liệt

Bác sĩ thường sử dụng điểm Gleason và giai đoạn ung thư để xác định mức độ nghiêm trọng của bệnh ung thư và các loại phương pháp điều trị bạn cần.

Điểm Gleason

Cho phép bác sĩ đánh giá mức độ bất thường của các tế bào ung thư của bạn. Bạn càng có nhiều tế bào bất thường thì điểm Gleason của bạn càng cao. Điểm Gleason cho phép bác sĩ xác định mức độ ung thư của bạn hoặc khả năng tiến triển của nó.

Điểm Gleason từ 8 đến 10 được coi là có nguy cơ cao.

Giai đoạn ung thư tuyến tiền liệt

Ung thư tuyến tiền liệt đã được xác nhận được phân loại theo thang điểm từ 1 đến 5 (được gọi là hệ thống phân loại), dựa trên khả năng ung thư phát triển và lan sang phần còn lại của cơ thể. Nhóm lớp 4 đến 5 được coi là có nguy cơ cao.

Giai đoạn ung thư cho phép bác sĩ xác định mức độ tiến triển của bệnh ung thư hoặc mức độ lan rộng của nó. Ung thư có thể chỉ ở tuyến tiền liệt (cục bộ), xâm lấn các cấu trúc lân cận (khu vực) hoặc lan sang các cơ quan khác (di căn). Ung thư tuyến tiền liệt thường lây lan đến xương và các hạch bạch huyết của bạn. Nó cũng có thể phát triển ở gan, não, phổi và các cơ quan khác của bạn.

Điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Việc điều trị của bạn phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng chung của bạn, liệu ung thư có lây lan hay không và tốc độ lây lan của nó. Tùy thuộc vào phương pháp điều trị của bạn, bạn có thể làm việc với nhiều nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe khác nhau, bao gồm bác sĩ tiết niệu, bác sĩ ung thư bức xạ và bác sĩ ung thư y tế. Hầu hết ung thư tuyến tiền liệt được chẩn đoán ở giai đoạn đầu đều có thể được chữa khỏi bằng điều trị.

Bác sĩ sẽ đề xuất một hoặc nhiều lựa chọn sau nếu bạn bị ung thư tuyến tiền liệt:

Theo dõi sự phát triển

Bác sĩ có thể theo dõi tình trạng của bạn thay vì đưa ra phương pháp điều trị nếu ung thư của bạn phát triển chậm và không lan rộng.

Ung thư cục bộ được theo dõi bằng xét nghiệm PSA thường xuyên để ‘theo dõi’ mọi thay đổi theo thời gian. Phương pháp này thường được sử dụng cho nam giới trên 75 tuổi hoặc những người có vấn đề sức khỏe khác để tránh những tác dụng phụ không mong muốn của các phương pháp điều trị xâm lấn hơn như phẫu thuật và xạ trị.

Giám sát tích cực

Điều này bao gồm sự kết hợp giữa xét nghiệm PSA thường xuyên và lặp lại MRI và/hoặc sinh thiết để kiểm tra tiến triển của bệnh ung thư. Cách tiếp cận này có thể phù hợp khi có nguy cơ thấp, ung thư tuyến tiền liệt phát triển chậm. Chỉ một số ít nam giới mắc bệnh ung thư có nguy cơ thấp sẽ phát triển bệnh nặng hơn.

Phẫu thuật cắt bỏ tuyến tiền liệt

Đây là một phẫu thuật nhằm loại bỏ tuyến tiền liệt và một số mô xung quanh. Nó có thể là một thủ tục mở hoặc được thực hiện bằng nội soi.

Xạ trị

Bệnh nhân có thể được xạ trị như một phương pháp điều trị độc lập cho bệnh ung thư tuyến tiền liệt hoặc kết hợp với các phương pháp điều trị khác. Bức xạ cũng có thể giúp giảm triệu chứng.

• Xạ trị áp sát: Một hình thức xạ trị nội bộ, xạ trị áp sát bao gồm việc đặt các hạt phóng xạ vào bên trong tuyến tiền liệt của bạn. Phương pháp này tiêu diệt các tế bào ung thư trong khi vẫn bảo tồn các mô khỏe mạnh xung quanh.
• Xạ trị bằng chùm tia ngoài: Với liệu pháp xạ trị bằng chùm tia ngoài (EBRT), một máy sẽ chiếu chùm tia X mạnh trực tiếp vào khối u. Các dạng EBRT chuyên biệt, như IMRT, có thể hướng liều lượng bức xạ cao tới khối u trong khi vẫn bảo vệ được các mô khỏe mạnh.

Liệu pháp hướng đích toàn thân

Bác sĩ có thể đề nghị các liệu pháp toàn thân nếu ung thư đã lan ra ngoài tuyến tiền liệt của bạn. Các liệu pháp toàn thân đưa các chất đi khắp cơ thể bạn để tiêu diệt các tế bào ung thư hoặc ngăn chặn sự phát triển của chúng.

• Liệu pháp hormone: Hormon testosterone thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư. Liệu pháp hormone sử dụng thuốc để chống lại vai trò của testosterone trong việc thúc đẩy sự phát triển của tế bào ung thư. Các loại thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn testosterone tiếp cận các tế bào ung thư hoặc bằng cách giảm mức testosterone của bạn. Ngoài ra, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật cắt bỏ tinh hoàn của bạn (cắt bỏ tinh hoàn) để chúng không còn có thể tạo ra testosterone nữa. Phẫu thuật này là một lựa chọn cho những người không muốn dùng thuốc.
• Hóa trị: là phác đồ sử dụng thuốc để tiêu diệt tế bào ung thư. Bạn có thể chỉ được hóa trị liệu hoặc kết hợp với liệu pháp hormone nếu ung thư đã lan ra ngoài tuyến tiền liệt.
• Liệu pháp miễn dịch: Liệu pháp miễn dịch tăng cường hệ thống miễn dịch của bạn để có khả năng xác định và chống lại các tế bào ung thư tốt hơn. Bác sĩ có thể đề nghị liệu pháp miễn dịch để điều trị ung thư giai đoạn muộn hoặc ung thư tái phát (ung thư biến mất nhưng sau đó quay trở lại).
• Liệu pháp nhắm mục tiêu: Liệu pháp nhắm mục tiêu tập trung vào những thay đổi di truyền (đột biến) biến các tế bào khỏe mạnh thành tế bào ung thư để ngăn chúng phát triển và nhân lên. Các liệu pháp nhắm mục tiêu điều trị ung thư tuyến tiền liệt tiêu diệt các tế bào ung thư có đột biến gen BRCA.

Liệu pháp tập trung

Liệu pháp tập trung là một hình thức điều trị mới hơn nhằm tiêu diệt các khối u bên trong tuyến tiền liệt của bạn. Bác sĩ có thể đề nghị phương pháp điều trị này nếu ung thư có nguy cơ thấp và chưa lan rộng. Nhiều phương pháp điều trị trong số này vẫn được coi là thử nghiệm.

• Siêu âm tập trung cường độ cao (HIFU): Sóng âm thanh cường độ cao tạo ra nhiệt lượng mạnh để tiêu diệt các tế bào ung thư trong tuyến tiền liệt của bạn.
• Liệu pháp áp lạnh: Khí lạnh làm đông lạnh các tế bào ung thư ở tuyến tiền liệt, loại bỏ khối u.
• Cắt bỏ bằng laser: Nhiệt độ cực cao hướng vào khối u sẽ giết chết các tế bào ung thư trong tuyến tiền liệt của bạn, phá hủy khối u.
• Liệu pháp quang động: Thuốc làm cho tế bào ung thư nhạy cảm hơn với các bước sóng ánh sáng nhất định. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe cho tế bào ung thư tiếp xúc với các bước sóng ánh sáng này, tiêu diệt tế bào ung thư.

Tác dụng phụ của điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Các tác dụng phụ tiềm ẩn bao gồm:

• Không tự chủ: Bạn có thể bị rò rỉ nước tiểu khi ho, cười hoặc cảm thấy cần đi tiểu ngay cả khi bàng quang chưa đầy. Vấn đề này thường cải thiện trong vòng 6 đến 12 tháng đầu mà không cần điều trị.
• Rối loạn chức năng cương dương: Phẫu thuật, xạ trị và các phương pháp điều trị khác có thể làm tổn thương dây thần kinh cương dương trong dương vật của bạn và ảnh hưởng đến khả năng đạt được hoặc duy trì sự cương cứng của bạn. Việc lấy lại chức năng cương dương trong vòng một hoặc hai năm (đôi khi sớm hơn) là điều bình thường. Trong khi chờ đợi, các loại thuốc như sildenafil (Viagra®) hoặc tadalafil (Cialis®) có thể giúp tăng lưu lượng máu đến dương vật của bạn.
• Vô sinh: Các phương pháp điều trị có thể ảnh hưởng đến khả năng sản xuất hoặc xuất tinh tinh trùng của bạn, dẫn đến vô sinh. Nếu muốn có con sau này, bạn có thể bảo quản tinh trùng trong ngân hàng tinh trùng trước khi bắt đầu điều trị. Sau khi điều trị, bạn có thể phải trải qua quá trình chiết xuất tinh trùng. Thủ tục này liên quan đến việc loại bỏ tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn và cấy nó vào tử cung của bạn tình.

Ung thư tuyến tiền liệt có chữa khỏi được không?

Có, nếu việc sàng lọc và tiến hành điều trị được tiến hành sớm.

Trong một số trường hợp, ung thư phát triển chậm đến mức bạn có thể không cần điều trị ngay. Điều trị thường có thể loại bỏ ung thư tuyến tiền liệt chưa lan ra ngoài tuyến tiền liệt.

Hầu hết tất cả mọi người – 99% – được chẩn đoán mắc bệnh ung thư chưa lan ra ngoài tuyến tiền liệt đều sống được ít nhất 5 năm sau khi chẩn đoán.

Tỷ lệ sống sót của bệnh ung thư tuyến tiền liệt không cao khi ung thư di căn hoặc lan ra ngoài tuyến tiền liệt của bạn. Khoảng 32% số người bị ung thư tuyến tiền liệt di căn vẫn còn sống sau 5 năm.

Phòng ngừa ung thư tuyến tiền liệt

Ngăn ngừa ung thư tuyến tiền liệt là không thể. Tuy nhiên, thực hiện các bước sau có thể làm giảm rủi ro của bạn:

• Kiểm tra tuyến tiền liệt thường xuyên: Tham vấn bác sĩ về tần suất bạn nên được sàng lọc dựa trên các yếu tố rủi ro của bạn.
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh: Hỏi nhà cung cấp của bạn xem trọng lượng khỏe mạnh có ý nghĩa như thế nào đối với bạn.
• Luyện tập thể dục đều đặn: các bác sĩ khuyến nghị nên tập thể dục với cường độ vừa phải 150 phút mỗi tuần hoặc hơn 20 phút mỗi ngày.
• Ăn một chế độ ăn uống bổ dưỡng: Không có một chế độ ăn kiêng nào có thể ngăn ngừa ung thư, nhưng thói quen ăn uống tốt có thể cải thiện sức khỏe tổng thể của bạn. Ăn trái cây, rau và ngũ cốc nguyên hạt. Tránh các loại thịt đỏ và thực phẩm chế biến sẵn.
• Từ bỏ hút thuốc: Tránh các sản phẩm thuốc lá. Nếu bạn hút thuốc, hãy làm việc với nhà cung cấp dịch vụ của bạn về chương trình cai thuốc lá để từ bỏ thói quen này.

*** Bài viết chỉ có giá trị tham khảo. Không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ ***

The post Tổng quan ung thư tuyến tiền liệt appeared first on NOVAGEN.

Hệ thống sinh sản Nam giới là gì?

Hệ thống sinh sản nam bao gồm bộ phận sinh dục bên ngoài (dương vật, tinh hoàn và bìu) và các bộ phận bên trong, bao gồm tuyến tiền liệt, ống dẫn tinh và niệu đạo. Khả năng sinh sản và đặc điểm tình dục của bạn phụ thuộc vào hoạt động bình thường của hệ thống sinh sản cũng như các hormone được giải phóng từ não.

Toàn bộ hệ thống sinh sản nam giới phụ thuộc vào hormone. Nội tiết tố là những hóa chất kích thích hoặc điều chỉnh hoạt động trong tế bào hoặc cơ quan của bạn. Các hormone chính giúp hệ thống sinh sản nam giới hoạt động bao gồm:

• Hormon kích thích nang trứng (FSH): Tuyến yên của bạn tạo ra FSH, FSH cần thiết để sản xuất tinh trùng (sinh tinh).
• Hormon tạo hoàng thể (LH): Tuyến yên của bạn cũng tạo ra hormone LH, LH cần thiết để tiếp tục quá trình sinh tinh.
• Testosterone: là hormone giới tính chính ở nam giới. Testosterone giúp bạn phát triển một số đặc điểm nhất định, bao gồm khối lượng và sức mạnh cơ bắp, phân bổ mỡ, khối lượng xương và ham muốn tình dục.

Cấu tạo giải phẫu của hệ thống sinh sản nam giới

Hệ thống sinh sản nam rất quan trọng cho việc sinh sản. Các thành phần bao gồm:

Các bộ phận bên ngoài

Hầu hết hệ thống sinh sản nam giới nằm ở bên ngoài khoang bụng hoặc xương chậu của bạn. Các bộ phận cơ thể bên ngoài của hệ thống sinh sản nam bao gồm dương vật, bìu và tinh hoàn. Tên gọi khác của những bộ phận này là bộ phận sinh dục hay cơ quan sinh dục.

Dương vật

Là cơ quan sinh dục của nam giới, dương vật chứa nhiều đầu dây thần kinh nhạy cảm và có ba phần:

• Phần gốc: gắn với thành bụng
• Phần thân: có hình dạng giống như một ống hoặc hình trụ. Nó bao gồm ba khoang bên trong: hai khoang lớn hơn là thể hang và khoang thứ ba là thể xốp. Thể hang chạy cạnh nhau, trong khi thể xốp bao quanh niệu đạo. Có một mô cương cứng đặc biệt giống như bọt biển bên trong các buồng này. Mô cương dương chứa hàng ngàn khoảng trống. Trong quá trình hưng phấn tình dục, các khoảng trống chứa đầy máu và dương vật của bạn trở nên cứng và cứng (cương cứng). Sự cương cứng cho phép bạn quan hệ tình dục thâm nhập. Da dương vật lỏng lẻo và co giãn, cho phép nó thay đổi kích thước khi bạn cương cứng.
• Phần đầu: còn được gọi là quy đầu, phần đầu hình nón của dương vật. Một lớp da lỏng lẻo (bao quy đầu) bao phủ quy đầu. Bác sĩ đôi khi phẫu thuật cắt bỏ bao quy đầu (cắt bao quy đầu).

Ở hầu hết mọi người, lỗ niệu đạo nằm ở đầu quy đầu. Niệu đạo vận chuyển nước tiểu và tinh dịch ra khỏi cơ thể bạn. Tinh dịch có chứa tinh trùng. Bạn phóng tinh dịch (xuất tinh) qua đầu dương vật khi bạn đạt đến cao trào tình dục (cực khoái).

Khi dương vật của bạn cương cứng, thể hang sẽ ấn vào phần niệu đạo nơi nước tiểu chảy ra. Điều này sẽ chặn dòng nước tiểu của bạn để chỉ tinh dịch xuất tinh khi bạn đạt cực khoái.

Kích thước bình thường của dương vật là bao nhiêu?

Các nghiên cứu cho thấy rằng dương vật trung bình dài khoảng 3,5 inch (8,9 cm) khi mềm (mềm) và hơn 5 inch (13 cm) một chút khi cương cứng.

Bìu

Là túi da lỏng lẻo, giống như túi treo phía sau dương vật. Nó giữ tinh hoàn (tinh hoàn) cũng như các dây thần kinh và mạch máu. Bìu bảo vệ tinh hoàn của bạn và cung cấp một loại “hệ thống kiểm soát khí hậu”. Để tinh trùng phát triển bình thường, tinh hoàn phải ở nhiệt độ mát hơn một chút so với nhiệt độ cơ thể (trong khoảng 97 đến 99 độ F hoặc 36 đến 37 độ C). Các cơ đặc biệt ở thành bìu giúp nó co lại (siết chặt) và thư giãn. Bìu của bạn co lại để di chuyển tinh hoàn đến gần cơ thể hơn để giữ ấm và bảo vệ. Nó thư giãn ra khỏi cơ thể bạn để làm mát chúng.

Tinh hoàn

Là cơ quan có hình bầu dục nằm trong bìu của bạn. Chúng có kích thước bằng hai quả ô liu lớn. Dây tinh trùng giữ tinh hoàn ở đúng vị trí và cung cấp máu cho chúng.

Hầu hết nam giới đều có hai tinh hoàn ở bên trái và bên phải bìu. Tinh hoàn tạo ra testosterone và sản xuất tinh trùng. Bên trong tinh hoàn là những khối ống cuộn tròn. Đây là những ống sinh tinh. Các ống sinh tinh tạo ra các tế bào tinh trùng thông qua quá trình sinh tinh.

Mào tinh hoàn

Là một ống dài, cuộn nằm ở mặt sau của mỗi tinh hoàn. Nó mang và lưu trữ các tế bào tinh trùng mà tinh hoàn của bạn tạo ra. Mào tinh hoàn cũng giúp tinh trùng trưởng thành – tinh trùng xuất hiện từ tinh hoàn chưa trưởng thành và không có khả năng thụ tinh. Trong quá trình hưng phấn tình dục, các cơn co cơ sẽ đẩy tinh trùng vào ống dẫn tinh.

Não

Não cũng có vai trò quan trọng trong chức năng sinh sản, vì nó kiểm soát việc giải phóng hormone giới tính và liên quan đến kích thích.

Các bộ phận bên trong

Ống dẫn tinh

Ống dẫn tinh là một ống cơ dài, đi từ mào tinh hoàn vào khoang chậu, ngay phía sau bàng quang. Ống dẫn tinh vận chuyển tinh trùng trưởng thành đến niệu đạo để chuẩn bị xuất tinh.

Ống phóng tinh

Mỗi tinh hoàn có một ống dẫn tinh nối với các ống dẫn tinh để tạo thành ống phóng tinh. Các ống phóng tinh di chuyển qua tuyến tiền liệt của bạn, nơi chúng thu thập chất lỏng để thêm vào tinh dịch. Chúng đổ vào niệu đạo của bạn.

Niệu đạo

Là ống dẫn nước tiểu từ bàng quang ra ngoài cơ thể. Nếu bạn có dương vật, nó cũng sẽ xuất tinh khi bạn đạt cực khoái.

Túi tinh

Các túi tinh là những túi giống như túi gắn vào ống dẫn tinh gần đáy bàng quang. Túi tinh chiếm tới 80% lượng dịch xuất tinh của bạn, bao gồm cả đường fructose. Fructose là nguồn năng lượng cho tinh trùng và giúp chúng di chuyển (khả năng vận động).

Tuyến tiền liệt

Là một tuyến có kích thước bằng quả óc chó, nằm bên dưới bàng quang, phía trước trực tràng của bạn. Tuyến tiền liệt bổ sung thêm chất lỏng để xuất tinh, giúp nuôi dưỡng tinh trùng. Niệu đạo chạy qua trung tâm của tuyến tiền liệt.

Tuyến hành lang (Cowper)

Các tuyến hành lang niệu đạo là những cấu trúc có kích thước bằng hạt đậu ở hai bên niệu đạo, ngay dưới tuyến tiền liệt của bạn. Chúng tạo ra chất lỏng trong suốt, trơn chảy thẳng vào niệu đạo. Chất lỏng này bôi trơn niệu đạo và trung hòa mọi axit còn sót lại trong nước tiểu của bạn.

Các rối loạn của hệ thống sinh sản nam giới

Các tình trạng phổ biến ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản nam giới bao gồm:

• Ung thư tinh hoàn.
• Ung thư dương vật.
• Ung thư tuyến tiền liệt.
• Nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (STIs).
• Xuất tinh sớm.
• Vô sinh nam giới.
• Rối loạn cương dương.
• Hiện tượng cương cứng kéo dài (Priapism)

Triệu chứng rối loạn hệ thống sinh sản nam giới

Các dấu hiệu phổ biến của tình trạng ảnh hưởng đến hệ thống sinh sản nam giới bao gồm:

• Các cục u hoặc vết loét trên bộ phận sinh sản bên ngoài của bạn.
• Đau hoặc sưng.
• Đau nhức hoặc khó chịu quanh háng hoặc bụng dưới.
• Máu trong tinh dịch của bạn (hematospermia).
• Máu trong nước tiểu của bạn (tiểu máu).
• Đau hoặc rát khi đi tiểu (khó tiểu).
• Mất kiểm soát bàng quang (tiểu không tự chủ).

Các xét nghiệm kiểm tra sức khỏe hệ thống sinh sản nam giới

Bác sĩ có thể yêu cầu các xét nghiệm sau đây để kiểm tra sức khỏe của hệ thống sinh sản nam giới:

• Kiểm tra thể chất.
• Xét nghiệm máu.
• Xét nghiệm nước tiểu.
• Siêu âm.
• X-quang.
• Chụp cắt lớp vi tính (CT).
• Chụp cộng hưởng từ (MRI).
• Sinh thiết.
• Khám trực tràng kỹ thuật số.
• Xét nghiệm kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA).

Đàn ông có thể trải qua thời kỳ mãn kinh?

Không, đàn ông không thể trải qua thời kỳ mãn kinh.

Mãn kinh là sự kết thúc của chu kỳ kinh nguyệt của phụ nữ hoặc người được xác định là nữ khi sinh (AFAB). Ở người AFAB, điều này liên quan đến sự thay đổi trong việc sản xuất hormone. Một trong những thay đổi lớn nhất sau khi mãn kinh là bạn không thể sinh con được nữa.

Ở người được xác định là nam khi sinh AMAB, tinh hoàn không mất khả năng sản xuất hormone. Những người AMAB có thể tạo ra tinh trùng tốt ở độ tuổi 80 hoặc thậm chí lâu hơn.

Tuy nhiên, những thay đổi tinh tế về chức năng tinh hoàn có thể xảy ra khi bạn ở độ tuổi 45. Những thay đổi này có thể xảy ra mạnh mẽ hơn sau tuổi 70. Một số người gọi hiện tượng này là “mãn kinh nam”.

Đối với nhiều người AMAB, việc sản xuất hormone vẫn bình thường cho đến độ tuổi 60 trở lên. Chức năng hormone suy giảm ở độ tuổi sớm hơn có thể là tác dụng phụ của một tình trạng khác, chẳng hạn như bệnh tiểu đường.

Không rõ liệu chức năng tinh hoàn giảm có góp phần gây ra các triệu chứng khác hay không, như rối loạn cương dương, mệt mỏi, suy nhược hoặc trầm cảm.

“Mãn kinh nam” có thể điều trị được không?

Nếu mức testosterone của bạn thấp, liệu pháp thay thế hormone có thể giúp giảm một số triệu chứng, bao gồm ham muốn tình dục thấp, trầm cảm và mệt mỏi.

Tuy nhiên, việc thay thế nội tiết tố nam có thể khiến bệnh ung thư tuyến tiền liệt trở nên trầm trọng hơn. Nó cũng có thể làm cho chứng xơ vữa động mạch trở nên tồi tệ hơn.

The post Tổng quan về hệ thống sinh sản Nam giới appeared first on NOVAGEN.