Trên sơ đồ nhóm máu tại sao có nhiều loại?

Chắc có lẽ kiến thức này bạn đã được học khi đang còn ngồi trên ghế nhà trường. Nhưng bạn có bao giờ thắc mắc rằng sao nó lại có nhiều loại như vậy không?

Mỗi loại máu đều có khả năng chống lại một số bệnh truyền nhiễm

Theo các nhà khoa học thì nguyên nhân hình thành do tổ tiên loài người thích nghi với các bệnh truyền nhiễm khác nhau nên tạo ra các nhóm máu khác nhau. Ví dụ ở khu vực Châu Phi và Châu Á thường bị căn bệnh sốt rét hoành hành nên tạo ra nhóm máu O. Vì vậy những người có nhóm máu O có khả năng chống lại bệnh sốt rét tốt hơn các nhóm máu khác.

Nguyên tắc cho nhận trên sơ đồ nhóm máu

Hiện nay các chương trình hiến máu nhân đạo được hưởng ứng mạnh mẽ bởi ý nghĩa nhân văn của nó. Bạn có biết một nhóm máu có thể cho được nhiều nhóm máu khác nhau không? Hãy tiếp tục tìm hiểu để có thêm nhiều kiến thức y học về nhóm máu của mình.

Phân loại nhóm máu dựa vào yếu tố nào?

Các yếu tố quyết định việc phân chia nhóm máu chính là: dựa theo một số chất cacbohydrat và protein đặc thù trên hồng cầu. Thông thường chúng ta đều biết có 4 nhóm là O, A, B và AB nhưng trên thực tế chúng ta có tới 46 nhóm máu đấy. Mỗi nhóm có cơ chế sinh học riêng nên có thể nó tiếp nhận nhóm máu này nhưng lại sinh ra kháng thể để phá hủy tế bào nhóm máu khác.

Cách xác định thuộc nhóm máu trong sơ đồ nhóm máu

Bạn sẽ có hai cách để xác định nhóm máu của mình đang mang là nhóm máu gì như sau:

• Cách 1: kiểm tra bằng các thiết bị y tế thông qua việc đi khám sức khỏe bằng cách xét nghiệm máu. Tỉ lệ chính xác của phương pháp này là chuẩn 100%.
  

  Cách kiểm tra nhóm máu chính xác nhất là xét nghiệm

• Cách 2: xác định dựa trên nhóm máu của bố mẹ, cách này chỉ chính xác trong một vài trường hợp vì tính toán dựa hoàn toàn vào nhóm máu của bố mẹ.

Ví dụ:

• Bố mẹ đều có nhóm máu O con sinh ra sẽ có nhóm máu O.
• Bố nhóm O và mẹ nhóm A thì con có thể thuộc một trong hai nhóm A hoặc O.
• Bố nhóm B còn mẹ nhóm A thì con có thể thuộc một trong nhóm A, B, AB hoặc O.

Bài viết liên quan: Anh chị em ruột có cùng nhóm máu không?

Nguyên tắc cho nhận của các nhóm máu

Mỗi nhóm máu có cơ chế hoạt động, cấu tạo khác nhau nên sẽ gặp nguy hiểm nếu truyền sai nhóm máu. Vì vậy bạn cần nắm được đặc tính của từng nhóm sau.

Nhóm máu A

Đây là nhóm màu chiếm số lượng 34.83% nhiều thứ 2 trong sơ đồ nhóm máu sau nhóm O. Mang đặc trưng kháng nguyên A trong các tế bào hồng cầu và kháng thể B trong huyết tương. Những người thuộc nhóm máu này có thể cho những người nhóm máu A, nhóm B và tiếp nhận được nhóm máu O và A.

Nhóm máu B

Nhóm máu này chiếm 13.61% trong sơ đồ nhóm máu đứng sau AB. Nó có chứa kháng nguyên B trên tế bào hồng cầu và kháng thể A trong huyết tương nhưng lại để chống lại kháng thể A. Những người thuộc nhóm máy này có thể cho người nhóm máu B, nhóm AB và tiếp nhận được nhóm máu B hoặc O.

Mỗi nhóm máu đều có đặc trưng riêng

Nhóm máu AB

Nhóm này chỉ chiếm 7.14% trong sơ đồ nhóm máu, mang đặc trưng có cả hai kháng nguyên A và B trên tế bào hồng cầu nhưng không có kháng thể nào trong huyết tương. Nhóm máu này chỉ cho được duy nhất nhóm máu AB nhưng lại nhận được rất nhiều nhóm máu A, B, O, AB.

Nhóm máu O

Đây là nhóm máu phổ biến nhất chiếm tỉ số nhiều nhất lên tới 44.42% trong sơ đồ nhóm máu. Đặc trưng của nhóm máu này là không có kháng nguyên trong hồng cầu nhưng lại có cùng lúc cả hai kháng thể A và B trong huyết tương. Nhóm máu này có thể cho tất cả nhóm máu còn lại A, B, AB, O nhưng chỉ nhận được duy nhất từ nhóm máu O.

Đọc thêm: Nhóm máu có di truyền không? Liệu có thể dùng nhóm máu xác định huyết thống?

Việc nhầm lẫn nhóm máu trong sơ đồ nhóm máu dẫn có nguy hiểm không?

Đây thực sự là một điều tai hại khủng khiếp nếu để xảy ra nhầm lẫn trong quá trình truyền máu. Khi mới bắt đầu tiếp nhận bệnh nhân sẽ bắt đầu có cảm nhận nóng tại điểm truyền, cảm giác nóng lạnh thất thường, đau ở lưng…Lúc này các tế bào hồng cầu của máu truyền vào không tương thích sẽ bắt đầu bị phá hủy trong khi vẫn còn các mạch máu bên trong, các tán huyết mạch bị cắt. Gây ra hiện tượng sốc, số lượng mô sản sinh ra do tế bào hồng cầu đồng loạt bị phá v dễ gây ra hội chứng đông máu không kiểm soát.

Các tế bào hồng cầu sẽ bị phá vỡ nếu truyền nhóm máu không tương thích

Như vậy với những kiến thức đã cung cấp phía trên bạn đã hiểu rõ hơn được vai trò của mình trong sơ đồ nhóm máu. Hãy làm ngay các xét nghiệm để biết được nhóm máu chính xác của mình. Ghi nhớ nhóm máu chính xác để sử dụng trong những tình huống cấp bách như truyền máu cứu người.

The post Các nhóm máu cơ bản theo sơ đồ nhóm máu bạn nên biết appeared first on NOVAGEN.

Nhóm máu có di truyền không?

Theo như di truyền học thông thường, khi thụ tinh thì một nửa bộ nhiễm sắc thể của bố sẽ kết hợp với một nửa bộ nhiễm sắc thể tương đồng của mẹ để tạo nên một bộ hoàn chỉnh. Có vô số gen trên các nhiễm sắc thể sẽ quy định các tính trạng của con người liên quan đến màu da, màu tóc, nhóm máu…

Nhóm máu riêng biệt được tạo thành bởi sự kết hợp của các gen

Đối với nhóm máu trong di truyền học cũng được quy định dựa trên sự kết hợp giữa các gen tương đồng mang đặc tính trội hoặc lặn. Có vô số các tổ hợp gen khác nhau được kết hợp hoàn toàn ngẫu nhiên để tạo nên một nhóm máu riêng biệt. Vậy nên nếu bạn thắc mắc rằng nhóm máu có di truyền không, thì còn tùy thuộc vào gen quy định của nhóm máu đó trội hơn hay là lặn.

Con sinh ra có thể mang cùng nhóm máu giống với bố hoặc mẹ, hoặc cũng có thể mang một nhóm máu khác tùy vào sự kết hợp của các gen di truyền. Không nhất thiết bố mẹ mang nhóm máu A thì con sinh ra cũng phải mang nhóm máu A. Nhóm máu có di truyền không còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác, đặc biệt là khi các gen kết hợp của bố và mẹ có thể tạo ra một nhóm máu mới của con khác với cả hai.

Đọc thêm: Chi phí xét nghiệm ADN phụ thuộc yếu tố nào?

Có thể dùng nhóm máu để xác định quan hệ huyết thống không?

Sau khi tìm hiểu về việc nhóm máu có di truyền không thì rất nhiều người đã đặt câu hỏi rằng có thể dùng nhóm máu để xác định quan hệ huyết thống giữa những người thân hoặc họ hàng không? Và cơ sở khoa học của phương pháp này như thế nào? Đây là một vấn đề đã được các nhà di truyền học nghiên cứu và tìm ra câu trả lời.

Đối với việc xác định huyết thống bằng nhóm máu thì câu trả lời là có thể, tuy nhiên vì việc giữ nguyên nhóm máu trong di truyền còn phụ thuộc nhiều yếu tố nên độ chính xác của phương pháp xác định huyết thống bằng nhóm máu là không cao, hay còn có thể nói là thiếu chính xác và chỉ mang tính tương đối. Do đó, phương pháp xác minh quan hệ huyết thống bằng cách xét nghiệm nhóm máu không được sử dụng cho các mục đích pháp lý vì thiếu cơ sở y học.

Dùng nhóm máu để xác định quan hệ huyết thống chỉ mang tính tương đối

Mặc dù thiếu tính chính xác và không thể dùng để xác định quan hệ huyết thống. Nhưng có thể dựa vào việc kết hợp của các gen quy định nhóm máu trong di truyền để suy ra nhóm máu của cha, mẹ hoặc người con. Giả sử nếu như các gen kết hợp thành công và không xảy ra tình trạng đột biến, thì nhóm máu có thể được xác định qua hai cách phổ biến sau:

Xác định nhóm máu của con dựa trên nhóm máu của cha và mẹ

Đây là một phương pháp hữu ích nếu bạn muốn xác định xem người con sinh ra có khả năng mang những nhóm máu gì và với tỷ lệ bao nhiêu nếu như biết được nhóm máu của cha và mẹ. Dựa trên xác suất kết hợp của các gen tương đồng, các nhà nghiên cứu đã đưa ra bảng nhóm máu di truyền như sau:

Bảng dự đoán nhóm máu người con theo di truyền

Như vậy theo như bảng trên, nếu cả bố và mẹ mang nhóm máu A thì con sinh ra có thể mang nhóm máu A hoặc là O. Nếu như con sinh ra mang nhóm máu khác với A và O thì có khả năng người con không phải là con của bố mẹ.

Bài viết liên quan: Anh chị em ruột có cùng nhóm máu không?

Xác định nhóm máu của cha dựa trên nhóm máu của mẹ và con

Một phương pháp khác để xác định nhóm máu nhưng lần này sẽ là nhóm máu của người cha khi đã biết được nhóm máu của người con và mẹ. Chúng ta có thể suy ngược ra người cha sẽ có khả năng mang những nhóm máu nào nếu như đã biết cụ thể nhóm máu của mẹ và con. Dưới đây là bảng dự đoán nhóm máu của người cha theo di truyền:

Bảng suy ra nhóm máu người cha dựa trên nhóm máu của mẹ và con

Vậy theo như bảng dự đoán trên, nếu nhóm máu của người mẹ là AB và nhóm máu của con là A hoặc B, thì người bố có khả năng mang bất kỳ loại nhóm máu nào trong các nhóm máu A, B, O, AB. Tuy nhiên có trường hợp đặc biệt là nếu mẹ mang nhóm máu AB thì con không thể mang nhóm máu O và ngược lại, con mang nhóm máu O thì mẹ không thể có nhóm máu AB.

Qua bài viết trên, bạn đã giải đáp được thắc mắc nhóm máu có di truyền không và hiểu hơn về việc sử dụng nhóm máu để dự đoán quan hệ huyết thống. Hy vọng bài viết này mang đến cho bạn những thông tin cần thiết và bổ ích về vấn đề nhóm máu và cách nhóm máu được sử dụng để suy ra những khả năng di truyền của nhóm máu theo di truyền học.

The post Nhóm máu có di truyền không? Liệu có thể dùng nhóm máu xác định huyết thống? appeared first on NOVAGEN.

Thông tin về hệ thống nhóm máu ABO

Từ những năm 1900, các nhà khoa học đã nghiên cứu và tìm ra sự có mặt của các kháng nguyên trên màng hồng cầu. Từ đó, kết luận bốn nhóm máu của con người gồm: O, A, B và AB (hệ ABO). Đây là hệ nhóm máu đóng vai trò quan trọng trong y học, giúp xác định máu để truyền khi xảy ra sự cố.

Tới những năm 20 của thế kỷ XIX, các nhà khoa học chứng minh được có sự di truyền của nhóm máu sang thế hệ sau. Vì thế, chúng ta có thể xác định nhóm máu của con qua nhóm máu của bố và mẹ (và ngược lại).

Dù vậy, việc xác định huyết thống giữa cha mẹ và con cái thông qua xét nghiệm nhóm máu chỉ mang tính tương đối chứ không chính xác hoàn toàn. Ví dụ như hai người cùng nhóm máu A không có nghĩa họ được kết luận là có quan hệ cha-con hoặc mẹ – con.

Sự kết hợp của các nhóm máu trong di truyền

Quy luật di truyền qua hệ thống nhóm máu

Để trả lời câu hỏi anh chị em ruột có cùng nhóm máu, bạn cần biết nguyên tắc của di truyền học về định luật Mendel. Cụ thể về bảng kết hợp nhóm máu của bố mẹ và sinh ra con có thể bao gồm như sau:

• Trường bố và mẹ đều mang nhóm máu O, con chắc chắn sinh ra có nhóm máu O.
• Trường hợp bố nhóm máu O, mẹ nhóm máu A, con có thể có nhóm máu O hoặc nhóm A.
• Trường hợp bố nhóm máu O, mẹ nhóm máu B, con có thể có nhóm máu O hoặc2 nhóm máu B.
• Trường hợp bố nhóm máu O, mẹ nhóm máu AB, con có thể có nhóm máu A hoặc nhóm máu B.
• Trường hợp bố nhóm máu A, mẹ nhóm máu A, con có thể có nhóm máu O hoặc nhóm máu A.
• Trường hợp bố nhóm máu A, mẹ nhóm máu B, con có thể có nhóm máu O, nhóm máu A, nhóm máu B hoặc nhóm máu AB.
• Trường hợp bố nhóm máu A, mẹ nhóm máu AB, con có thể có nhóm máu A, nhóm máu B hoặc nhóm máu AB.
• Trường hợp bố nhóm máu B, mẹ nhóm máu B, con có thể có nhóm máu O hoặc nhóm máu B.
• Trường hợp bố nhóm máu B, mẹ nhóm máu AB, con có thể có nhóm máu A, nhóm máu B hoặc nhóm máu AB.
• Trường hợp bố nhóm máu AB, mẹ nhóm máu AB, con có thể có nhóm máu A, nhóm máu B hoặc nhóm máu AB.

Bảng di truyền dự đoán khả năng nhóm máu của con

Từ bảng phân tích về kết hợp nhóm máu như ở trên, có thể thấy rằng, việc anh chị em ruột không có cùng nhóm máu là điều hết sức bình thường. Đồng thời, ta cũng nhận ra việc kết luận hai người có cùng huyết thống hay không huyết thống thông qua nhóm máu là chưa đủ cơ sở.

Anh chị em sinh đôi có cùng nhóm máu không?

Người ta thường nghĩ rằng, anh chị em sinh đôi giống nhau từ đầu đến cuối, mặt mũi tay chân đều giống nhau. Vì vậy, nhóm máu của các anh chị em sinh đôi cũng sẽ giống nhau. Nếu có sự khác biệt giữa anh chị em sinh đôi chỉ có khác biệt về cấu trúc gen, vân tay, và một số đặc điểm nhận dạng đặc thù khác.

Tuy nhiên, suy nghĩ trên không hoàn toàn chính xác. Bạn cần nhớ rằng, sinh đôi có hai kiểu, sinh cùng trứng và sinh khác trứng. Với trường hợp sinh cùng trứng, bạn có thể hiểu là chỉ có một trứng được thụ tinh. Sau đó, trứng được tách thành hai tế bào và chia làm hai phôi thai khi phân bào đợt 1.

Vì hai phôi thai này xuất phát từ cùng một trứng nên vật chất di truyền trong hai phôi này hoàn toàn giống nhau. Vì vậy, giới tính giống nhau, các đặc tính khác cũng giống nhau trong đó có nhóm máu.

Trong khi đó, đối với trường hợp sinh khác trứng, lúc này có hai trứng được thụ tinh (hai trứng được kết hợp với hai tinh trùng khác nhau). Vì vậy, hai trứng này phát triển thành hai tế bào riêng biệt. Do đó, hai bào thai này có vật chất di truyền không hoàn toàn giống nhau. Nên có thể có sự khác biệt về giới tính và các đặc điểm khác như nhóm máu.

Với những thông tin chia sẻ trên đây, chúng tôi hi vọng bạn đã có câu trả lời cho câu hỏi anh chị em ruột có cùng nhóm máu không? Những chia sẻ này mong rằng giúp bạn có thêm những thông tin hữu ích về cơ chế và quy luật di truyền. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào khác, bạn có thể để lại câu hỏi cho chúng tôi ngay dưới bài viết này. Chúng tôi rất vui nhận được sự quan tâm của bạn.

The post Anh chị em ruột có cùng nhóm máu không? appeared first on NOVAGEN.

Khi đề cập đến di truyền nhóm máu, một trong những câu hỏi mà các độc giả thường xuyên gửi tới Tổng đài tư vấn của Trung tâm ADN NOVAGEN đó là: bố nhóm máu O mẹ nhóm máu B, con sẽ có nhóm máu gì?

Bài viết sau đây sẽ cùng các bạn hiểu rõ hơn về phân loại nhóm máu O, nhóm máu B và sự kết hợp giữa bố và mẹ có 1 trong 2 loại nhóm máu này.

Nhóm máu O là gì?

Theo bảng phân loại của hệ thống nhóm máu ABO, nhóm máu O được đặc trưng bởi 2 yếu tố, bao gồm:

• KHÔNG có kháng nguyên A và kháng nguyên B trên màng tế bào hồng cầu
• CÓ cả 2 loại kháng thể A và kháng thể B trong huyết tương

Chính vì vậy mà người có nhóm máu O có khả năng:

• CHO máu đối với người mang những nhóm máu còn lại gồm: A, B, AB và cả O
• NHẬN máu từ những người có nhóm máu O

Nhóm máu B là gì?

Nhóm máu B là một nhóm máu tương đối hiếm, chỉ chiếm khoảng 8,5% tổng dân số. Tỷ lệ người có nhóm máu B có số lượng thấp chỉ sau số người có nhóm máu AB.

Đặc điểm nổi bật của nhóm máu B là:

• CÓ kháng nguyên B trên màng tế bào hồng cầu
• CÓ kháng thể A (có tác dụng bắt cặp tấn công kháng nguyên A) trong huyết tương

Vì vậy, người có nhóm máu B có thể:

• CHO máu đối với người nhận mang các nhóm máu B hoặc AB
• NHẬN máu truyền từ người có nhóm máu B hoặc O

Từ những phân tích về đặc điểm nhóm máu O và B nên trên, chúng ta có thể thấy rằng đây là những cơ sở quan trọng để các bác sĩ lựa chọn người cho máu phù hợp để truyền máu.

Không chỉ có vậy, do nhóm máu được di truyền theo quy luật Mendel nên nhóm máu cũng di truyền cho thế hệ sau và có thể dự đoán một cách tương đối người cha sinh học của đứa trẻ dựa vào nhóm máu của bố và mẹ.

>>> Xem thêm: Xác định huyết thống bằng nhóm máu ABO

Nếu đã biết thông tin bố nhóm máu O mẹ nhóm máu B thì chúng ta có thể dự đoán được nhóm máu của con sẽ là nhóm máu B hoặc nhóm máu O (như hình bên dưới):

>>> Xem thêm:

• Bố nhóm máu AB mẹ nhóm máu O Con nhóm máu gì
• Bố nhóm máu A mẹ nhóm máu O Con nhóm máu gì

Trung tâm xét nghiệm ADN NOVAGEN
www.tapchisinhhoc.com

The post Bố nhóm máu O Mẹ nhóm máu B Con nhóm máu gì? appeared first on NOVAGEN.

Trong quá trình tư vấn xét nghiệm ADN và giám định gen, các chuyên gia tại Trung tâm xét nghiệm ADN NOVAGEN nhận được rất nhiều câu hỏi liên quan đến vấn đề xác định huyết thống qua nhóm máu ABO có chính xác không?

Ví dụ như là:

1. Bố mẹ đều là nhóm máu A, có thể sinh con có nhóm máu O
2. Bố mẹ nhóm máu O thì con nhóm máu gì
3. Bố nhóm máu AB mẹ nhóm máu O con nhóm máu gì
4. Bố nhóm máu A mẹ nhóm máu O con nhóm máu gì
5. Bố nhóm máu O mẹ nhóm máu B con nhóm máu gì
6. Bố nhóm máu B mà con trai thì lại nhóm máu AB, còn con gái lại có nhóm máu O
7. Mẹ nhóm máu AB, sinh con nhóm máu AB thì bố có nhóm máu gì
8. Trong một gia đình có một người con nhóm máu B và một người con nhóm máu O. nhóm máu của bố mẹ có thể là trường hợp nào

Dưới góc độ di truyền học, máu được di truyền theo định luật Mendel.

Mỗi nhóm máu thuộc hệ thống phân loại ABO đều được quy định bởi các gen đặc trưng mang tính trội (gen trội) hoặc tính lặn (gen lặn).

Sự kết hợp giữa các gen lặn và gen trội sẽ quy định nhóm máu đặc trưng của mỗi người.

Tuy nhiên, khoa học đã chứng minh rằng phương pháp tính toán nhóm máu ABO có thể dự đoán được khả năng mối quan hệ huyết thống cha con nhưng độ chính xác rất thấp.

Do vậy, đối với các trường hợp yêu cầu tính pháp lý cao thì KHÔNG thể dựa vào nhóm máu A, B,O để xác định mối quan hệ huyết thống giữa hai người.

Chúng ta sẽ tìm hiểu chi tiết về cơ sở khoa học của phương pháp xác định huyết thống bằng nhóm máu trong các phần tiếp theo của bài viết này.

Trước hết, chúng ta hãy cùng tìm hiểu hệ thống nhóm máu ABO là như thế nào?

HỆ THỐNG NHÓM MÁU ABO

Cấu tạo của máu đều chứa các thành phần cơ bản giống nhau, bao gồm:

• hồng cầu
• bạch cầu
• tiểu cầu
• huyết tương

Dựa vào sự hiện diện của các kháng nguyên và protein đặc thù có trên màng hồng cầu mà máu được phân loại thành các nhóm khác nhau.

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng cơ thể con người có khoảng 46 nhóm máu khác nhau. Máu của mỗi nhóm có thể có kháng thể chống lại những nhóm kia.

Do đó, khi truyền máu khác nhóm vào, kháng thể của người nhận có thể phá hủy máu gây tác hại cho cơ thể.

Trong số các phân loại nhóm máu, hệ thống nhóm máu ABO là phổ biến nhất và được phân loại thành 4 nhóm máu chính là O, A, B và AB.

Trên bề mặt màng hồng cầu của mỗi nhóm máu A, B, O và AB sẽ có các kháng nguyên đặc trưng riêng của mỗi nhóm:

Nhóm máu ABO được phân loại dựa vào kháng nguyên trên bề mặt hồng cầu.

1. Nhóm máu A

Nhóm máu A khá phổ biến, chiếm 35.7%, chỉ đứng sau nhóm máu O về sự phổ biến, được đặc trưng bởi sự hiện diện của kháng nguyên A trên các tế bào hồng cầu, và kháng thể B (để tấn công kháng nguyên B) trong huyết tương.

Vì vậy, người có nhóm máu A có thể:

• Cho người có nhóm máu A và người có nhóm máu AB.
• Nhận máu từ người có nhóm máu O và A.

2. Nhóm máu B

Đây là nhóm máu khá hiếm, chiếm 8.5%, chỉ đứng sau nhóm máu AB. Nó chứa các kháng nguyên B trên tế bào hồng cầu, và kháng thể A (để tấn công kháng nguyên A) trong huyết tương.

Vì vậy, người có nhóm máu B có thể:

• Cho, hiến tặng máu cho người có nhóm máu B, người có nhóm máu AB.
• Nhận máu truyền từ những người có nhóm máu B hoặc O.

3. Nhóm máu AB

Khác với nhóm máu O, nhóm máu AB không phổ biến, chỉ chiếm 3.4%. Nhóm máu AB được đặc trưng bởi có cả kháng nguyên A và B trên tế bào hồng cầu, và không có kháng thể trong huyết tương.

Vì vậy, người có nhóm máu AB có thể:

• Cho, hiến tặng máu cho những người có nhóm máu AB.
• Nhận máu truyền từ tất cả những người có nhóm máu A, B, AB, O.

4. Nhóm máu O

Nhóm máu O là nhóm máu phổ biến nhất, chiếm 37.4%. Nhóm máu O không có kháng nguyên A cũng không có kháng nguyên B trên tế bào hồng cầu, nhưng lại có cả hai kháng thể A và B trong huyết tương.

Vì vậy, người có nhóm máu O có thể:

• Cho, hiến tặng máu cho tất cả các nhóm máu còn lại là A, B, AB, O.
• Nhận máu truyền từ những người có nhóm máu O.

Như vậy, đến đây chúng ta có thể thấy rằng mỗi một nhóm máu trong hệ thống phân loại ABO đều có những đặc trưng riêng, kết cấu của mạch máu có thể bị phá vỡ nếu truyền không đúng nhóm máu tương thích.

Do đó, việc biết bạn thuộc nhóm máu nào và các đặc tính của nó ra sao là thông tin rất quan trọng cần được xác định ngay từ nhỏ và lưu trữ kèm theo hồ sơ sức khỏe cá nhân của mỗi người.

CƠ CHẾ DI TRUYỀN CỦA NHÓM MÁU ABO

Như đã được đề cập ở phần đầu của bài viết, nhóm máu được di truyền theo định luật Mendel.

Định luật Mendel hay quy tắc Mendel mô tả quá trình di truyền các đặc tính biểu hiện bên ngoài, được xác định bởi một gen duy nhất.

Quy tắc này được đặt theo tên của người phát hiện ra chúng Gregor Mendel. Ông là người đã công bố đầu tiên kết quả thí nghiệm ở cây đậu Hà Lan vào năm 1866.

Kiểu gen khác nhau sẽ tạo ra nhóm máu khác nhau

Mỗi nhóm máu thuộc hệ thống phân loại ABO đều được quy định bởi các gen đặc trưng mang tính trội (gen trội) hoặc tính lặn (gen lặn). Sự kết hợp giữa các gen lặn và gen trội sẽ quy định nhóm máu đặc trưng của mỗi người.

• Có 2 gen trội quy định tính trạng nhóm máu, đó là gen A và gen B
• Có 1 gen lặn quy định tính trạng nhóm máu, đó là gen O

Người nhóm máu A có thể mang kiểu gen AA hoặc AO, người nhóm máu B mang kiểu gen BB hoặc BO, người nhóm máu AB mang kiểu gen AB, người có nhóm máu O mang kiểu gen OO.

Do đó, sự kết hợp giữa người bố mang nhóm A, mẹ mang nhóm máu B có thể sinh ra con mang nhóm máu AB.

Dưới đây là sơ đồ về cơ chế di truyền của nhóm máu ABO:

Tính tương đối của việc dựa vào nhóm máu để xác định huyết thống có thể được giải thích qua các trường hợp kết hợp của các nhóm máu như sau:

Tư vấn xét nghiệm ADN Cha Con

Như vậy, khi biết được nhóm máu của Bố và Mẹ thì sẽ biết được thông tin nhóm máu của Con.

• Theo đó, bố nhóm máu A kết hợp với mẹ nhóm máu B cho con có nhóm máu O, A, B, AB. Hoặc bố nhóm máu A kết hợp với mẹ nhóm máu O thì con sẽ có nhóm máu A, O; bố có nhóm máu A kết hợp với mẹ có nhóm máu AB thì con sinh ra có thể mang các nhóm máu như A, B, AB…Tương tự, nếu mẹ có nhóm máu AB, con có nhóm máu A thì bố của đứa bé sẽ có thể mang một nhóm máu bất kỳ trong 4 nhóm máu ==> vì thế việc xác định quan hệ cha con theo nhóm máu trong trường hợp này là không hề chính xác.
• Bố và mẹ đều có nhóm máu O chỉ có thể sinh ra người con có nhóm máu O ==> Do vậy, nếu người “Con” không có nhóm máu O thì rất có thể đó không phải là Con của cặp bố mẹ này.

Chúng ta có thể xem sơ đồ sau để thấy rõ ràng và trực quan hơn về sự di truyền nhóm máu ABO:

Cơ sở xác định huyết thống qua nhóm máu ABO

Ở khía cạnh ngược lại, nếu biết nhóm máu của Mẹ và nhóm máu của Con thì có suy ra được nhóm máu của Bố đứa trẻ hay không?

Nhìn vào bảng trên, chúng ta có thể thấy rằng:

• Nếu Mẹ có nhóm máu A, con có nhóm máu A ==> nhóm máu của người cha sinh học có thể là 1 trong 4 loại A hoặc B hoặc AB hoặc O
• Nếu Mẹ có nhóm máu A, con có nhóm máu B ==> người cha sinh học có thể có nhóm máu B hoặc AB
• Đặc biệt, nếu Mẹ là AB thì Con không thể là O, nếu Mẹ là O thì con không thể là AB.

Từ những điều trên có thể thấy, nếu chỉ dựa vào nhóm máu để xác định quan hệ huyết thống sẽ KHÔNG có kết quả chính xác ==> kết quả xác định nhóm máu này chỉ mang tính chất tương đối và có ý nghĩa tham khảo khi xác định quan hệ huyết thống Cha-Con.

XÁC ĐỊNH HUYẾT THỐNG THEO NHÓM MÁU ABO

Vì mang tính chất tương đối như đã phân tích ở trên nên vẫn có trường hợp các giám định viên có thể dùng nhóm máu để xác định quan hệ huyết thống.

Từ năm 1920, các nhà khoa học đã xác định rằng nhóm máu có thể di truyền cho thế hệ sau và có thể dự đoán một cách tương đối của đứa trẻ dựa trên nhóm máu của bố mẹ.

Ngược lại, khi biết được nhóm máu của con và nhóm máu của mẹ thì cũng sẽ dự đoán được nhóm máu của người cha sinh học của đứa trẻ.

Ví dụ như:

• Bố và mẹ đều mang nhóm máu O thì con sinh ra chỉ có thể mang nhóm máu O mà không thể là nhóm A, B hay AB.
• Bố và mẹ đều mang nhóm máu AB thì con sinh ra sẽ có nhóm máu A, B, AB mà không thể có nhóm máu O.
• Bố và mẹ đều mang nhóm máu B thì con sinh ra không thể có nhóm máu A, AB.
• Bố và mẹ đều mang nhóm máu A thì con sinh ra không thể có nhóm máu B, AB.

Như vậy, dựa trên những phân tích nêu trên, chúng ta có thể kết luận rằng: xác định huyết thống qua nhóm máu ABO có mức độ chính xác khá thấp và việc này không được thừa nhận về mặt pháp lý. Chỉ có xét nghiệm ADN mới giúp xác định huyết thống một cách chính xác và có độ tin cậy cao nhất.

Cho đến nay việc xác định xem hai người có cùng hay không cùng quan hệ huyết thống chủ yếu vẫn dựa vào xét nghiệm ADN. Muốn thực hiện được xét nghiệm này thì phải lấy mẫu máu, tóc hay tế bào niêm mạc miệng của những người cần xét nghiệm để phân tích và so sánh thông tin ADN của mỗi người với nhau.

>> Đọc thêm:

• XÉT NGHIỆM ADN CHA CON
• XÉT NGHIỆM ADN MẸ CON
• XÉT NGHIỆM ADN THAI NHI
• XÉT NGHIỆM ADN LÀM GIẤY KHAI SINH
• BẢNG GIÁ XÉT NGHIỆM ADN TẠI HÀ NỘI
• NHÓM MÁU AB LÀ NHÓM MÁU HIẾM NHẤT TRÊN THẾ GIỚI

TS. Đặng Trần Hoàng
Viện trưởng Viện Công nghệ ADN và Phân tích di truyền
www.xetnghiemadnchacon.com

==> Kết nối với Dr Hoàng NOVAGEN

• Youtube: https://youtube.com/DrHoangNOVAGEN

• Facebook: https://fb.com/DrHoangNOVAGEN

• Zalo: https://zalo.me/DrHoangNOVAGEN

• Tiktok: https://tiktok.com/DrHoangNOVAGEN

The post Xác định huyết thống qua nhóm máu ABO có chính xác không? appeared first on NOVAGEN.