Tế bào là gì?

Tế bào được coi là đơn vị cơ bản của sự sống một phần vì chúng có các gói riêng biệt và dễ nhận biết. Đó là bởi vì tất cả các tế bào được bao quanh bởi một cấu trúc gọi là màng tế bào – giống như các bức tường của một ngôi nhà, đóng vai trò là ranh giới rõ ràng giữa môi trường bên trong và bên ngoài tế bào.

Màng tế bào đôi khi còn được gọi là màng sinh chất.

Màng tế bào có thành phần chính là các phân tử chất béo được gọi là phospholipid, có tác dụng ngăn chặn các chất ưa nước hoặc ưa nước xâm nhập hoặc thoát ra khỏi tế bào. Những màng này cũng được đính nhiều protein phục vụ nhiều chức năng khác nhau. Một số protein này đóng vai trò là người gác cổng, xác định những chất nào có thể và không thể đi qua màng. Những tế bào khác có chức năng đánh dấu, xác định tế bào là một phần của cùng một sinh vật hoặc là tế bào lạ. Một số khác nữa hoạt động giống như những chiếc dây buộc, liên kết các tế bào lại với nhau để chúng có thể hoạt động như một đơn vị. Tuy nhiên, các protein màng khác đóng vai trò là chất truyền tin, gửi và nhận tín hiệu từ các tế bào lân cận và môi trường – dù là thân thiện hay đáng báo động (Hình 1).

Hình 1: Protein vận chuyển trong màng tế bào (Nguồn: Nature)

Màng sinh chất có khả năng thẩm thấu các phân tử cụ thể mà tế bào cần. Các protein vận chuyển trong màng tế bào cho phép các phân tử cụ thể đi qua có chọn lọc từ môi trường bên ngoài. Mỗi protein vận chuyển đặc trưng cho một phân tử nhất định (được biểu thị bằng màu sắc phù hợp).

Trong màng này, môi trường bên trong tế bào là nước. Được gọi là tế bào chất, môi trường chất lỏng này chứa đầy các bộ máy tế bào và các yếu tố cấu trúc. Trên thực tế, nồng độ protein bên trong tế bào cao hơn nhiều so với bên ngoài – cho dù bên ngoài là nước biển (như trong trường hợp tảo đơn bào) hay huyết thanh (như trong trường hợp hồng cầu). Mặc dù màng tế bào hình thành các rào cản tự nhiên trong môi trường nước, tuy nhiên tế bào vẫn phải tiêu tốn khá nhiều năng lượng để duy trì nồng độ cao các thành phần nội bào cần thiết cho sự sống sót của nó. Thật vậy, tế bào có thể sử dụng tới 30% năng lượng chỉ để duy trì thành phần tế bào chất của chúng.

Các thành phần khác của tế bào?

Như đã đề cập trước đó, tế bào chất của tế bào là nơi chứa nhiều yếu tố cấu trúc và chức năng. Những yếu tố này tồn tại ở dạng phân tử và bào quan – hãy hình dung chúng như những công cụ, thiết bị và phòng bên trong tế bào. Các loại phân tử hữu cơ nội bào chính bao gồm axit nucleic, protein, carbohydrate và lipid, tất cả đều cần thiết cho chức năng của tế bào.

Axit nucleic là các phân tử chứa và giúp thể hiện mã di truyền của tế bào. Có hai loại axit nucleic chính: axit deoxyribonucleic (ADN) và axit ribonucleic (ARN). ADN là phân tử chứa tất cả thông tin cần thiết để xây dựng và duy trì tế bào; ARN có một số vai trò liên quan đến việc biểu hiện thông tin được lưu trữ trong ADN. Tất nhiên, chỉ riêng axit nucleic không chịu trách nhiệm bảo tồn và biểu hiện vật liệu di truyền: Tế bào cũng sử dụng protein để giúp tái tạo bộ gen và thực hiện những thay đổi sâu sắc về cấu trúc làm nền tảng cho sự phân chia tế bào.

Protein là loại phân tử hữu cơ nội bào thứ hai. Những chất này được tạo thành từ các chuỗi phân tử nhỏ hơn gọi là axit amin và chúng phục vụ nhiều chức năng khác nhau trong tế bào, cả về xúc tác và cấu trúc. Ví dụ, các protein được gọi là enzyme chuyển đổi các phân tử tế bào (dù là protein, carbohydrate, lipid hay axit nucleic) thành các dạng khác có thể giúp tế bào đáp ứng nhu cầu năng lượng, xây dựng các cấu trúc hỗ trợ hoặc bơm chất thải.

Carbohydrate, tinh bột và đường trong tế bào, là một loại phân tử hữu cơ quan trọng khác. Carbohydrate đơn giản được sử dụng cho nhu cầu năng lượng tức thời của tế bào, trong khi carbohydrate phức tạp đóng vai trò dự trữ năng lượng nội bào. Carbohydrate phức hợp cũng được tìm thấy trên bề mặt tế bào, nơi chúng đóng vai trò quan trọng trong việc nhận dạng tế bào.

Cuối cùng, lipid hoặc phân tử chất béo là thành phần của màng tế bào – cả màng sinh chất và các màng nội bào khác nhau. Chúng cũng tham gia vào việc lưu trữ năng lượng cũng như chuyển tiếp các tín hiệu trong tế bào và từ dòng máu đến bên trong tế bào (Hình 2).

Hình 2: Thành phần của tế bào vi khuẩn (Nguồn: Nature)

Phần lớn tế bào là nước (70%), 30% còn lại chứa các tỷ lệ khác nhau của các phân tử cấu trúc và chức năng.

Một số tế bào cũng có sự sắp xếp có trật tự của các phân tử được gọi là bào quan. Tương tự như các phòng trong một ngôi nhà, các cấu trúc này được phân chia khỏi phần còn lại của nội thất tế bào bằng màng nội bào của chính chúng. Các bào quan chứa thiết bị kỹ thuật cao cần thiết cho các công việc cụ thể bên trong tế bào. Một ví dụ là ty thể — thường được gọi là “nhà máy điện” của tế bào — là bào quan chứa và duy trì bộ máy liên quan đến các phản ứng hóa học tạo ra năng lượng (Hình 3).

Hình 3: Tỷ lệ tương đối của các phân tử và cấu trúc sinh học (Nguồn: Nature)

Đường kính của tế bào có thể thay đổi từ 1 micromet (μm) đến hàng trăm micromet. Trong một tế bào, một chuỗi xoắn kép ADN rộng khoảng 10 nanomet (nm), trong khi bào quan tế bào được gọi là nhân bao bọc ADN này có thể lớn hơn khoảng 1000 lần (khoảng 10 μm). Xem cách các tế bào so sánh theo trục tỷ lệ tương đối với các phân tử, mô và cấu trúc sinh học khác (mũi tên màu xanh ở dưới cùng). Lưu ý rằng micromet (μm) cũng được gọi là micron.

Có những loại tế bào nào?

Thay vì nhóm các tế bào theo kích thước hoặc hình dạng của chúng, các nhà khoa học thường phân loại chúng theo cách vật liệu di truyền của chúng được đóng gói. Nếu ADN trong một tế bào không tách khỏi tế bào chất, thì tế bào đó là một sinh vật nhân sơ.

Tất cả các sinh vật nhân sơ đã biết, chẳng hạn như vi khuẩn và vi khuẩn cổ, đều là các tế bào đơn lẻ. Ngược lại, nếu ADN được phân chia trong không gian liên kết màng riêng của nó được gọi là nhân, thì tế bào đó là một sinh vật nhân chuẩn. Một số sinh vật nhân chuẩn, như amip, là các thực thể đơn bào sống tự do. Các tế bào nhân chuẩn khác là một phần của các sinh vật đa bào. Ví dụ, tất cả thực vật và động vật đều được tạo thành từ các tế bào nhân chuẩn — đôi khi thậm chí là hàng nghìn tỷ tế bào (Hình 4).

Hình 4: Sự khác biệt cơ bản giữa sinh vật nhân chuẩn và sinh vật nhân sơ (Nguồn: Nature)

Một tế bào nhân chuẩn (bên trái) có ADN bao bọc màng, tạo thành một cấu trúc gọi là nhân (nằm ở trung tâm của tế bào nhân chuẩn; lưu ý ADN màu tím được bao bọc trong nhân màu hồng). Một tế bào nhân chuẩn điển hình cũng có các bào quan gắn màng bổ sung có hình dạng và kích thước khác nhau. Ngược lại, một tế bào nhân sơ (bên phải) không có ADN gắn màng và cũng thiếu các bào quan gắn màng khác.

Tế bào có nguồn gốc như thế nào?

Các nhà nghiên cứu đưa ra giả thuyết rằng tất cả các sinh vật trên Trái đất ngày nay đều bắt nguồn từ một tế bào duy nhất tồn tại cách đây khoảng 3,5 đến 3,8 tỷ năm.

Tế bào ban đầu này có thể chỉ là một túi chứa các phân tử hữu cơ nhỏ và vật liệu giống ARN có cả chức năng thông tin và xúc tác. Theo thời gian, phân tử ADN ổn định hơn đã tiến hóa để đảm nhiệm chức năng lưu trữ thông tin, trong khi protein, với nhiều cấu trúc đa dạng hơn axit nucleic, đảm nhiệm chức năng xúc tác.

Như đã mô tả ở phía trên, sự vắng mặt hoặc có mặt của nhân – và thực sự là của tất cả các bào quan có màng – đủ quan trọng để trở thành một đặc điểm xác định mà theo đó các tế bào được phân loại thành sinh vật nhân sơ hoặc sinh vật nhân chuẩn.

Các nhà khoa học tin rằng sự xuất hiện của các nhân độc lập và các bào quan khác đại diện cho một bước tiến lớn trong quá trình tiến hóa của tế bào. Nhưng những cấu trúc này đến từ đâu?

Hơn một tỷ năm trước, một số tế bào “ăn” bằng cách nuốt các vật thể trôi nổi trong môi trường lỏng mà chúng tồn tại. Sau đó, theo một số lý thuyết về quá trình tiến hóa của tế bào, một trong những tế bào nhân chuẩn ban đầu đã nuốt một sinh vật nhân sơ và cùng nhau hai tế bào hình thành mối quan hệ cộng sinh. Đặc biệt, tế bào bị nuốt bắt đầu hoạt động như một bào quan bên trong tế bào nhân chuẩn lớn hơn đã tiêu thụ nó.

Cả lục lạp và ty thể, tồn tại trong các tế bào nhân chuẩn hiện đại và vẫn giữ nguyên bộ gen của riêng chúng, được cho là đã phát sinh theo cách này (Hình 5).

Hình 5: Nguồn gốc của ty thể và lục lạp (Nguồn: Nature)

Ty thể và lục lạp có thể tiến hóa từ các sinh vật nhân sơ bị nuốt từng sống như những sinh vật độc lập. Vào một thời điểm nào đó, một tế bào nhân chuẩn nuốt một sinh vật nhân sơ hiếu khí, sau đó hình thành mối quan hệ cộng sinh với sinh vật nhân chuẩn chủ, dần dần phát triển thành một ty thể. Các tế bào nhân chuẩn chứa ty thể sau đó nuốt các sinh vật nhân sơ quang hợp, tiến hóa thành các bào quan lục lạp chuyên biệt.

Tất nhiên, các tế bào nhân sơ cũng tiếp tục tiến hóa. Các loài vi khuẩn và vi khuẩn cổ khác nhau đã thích nghi với các môi trường cụ thể, và các sinh vật nhân sơ này không chỉ sống sót mà còn phát triển mà không cần vật liệu di truyền của chúng trong ngăn riêng của chúng. Ví dụ, một số loài vi khuẩn sống trong các lỗ thông hơi nhiệt dọc theo đáy đại dương có thể chịu được nhiệt độ cao hơn bất kỳ sinh vật nào khác trên Trái đất.

Tổng kết lại:

Tế bào là mẫu số chung nhỏ nhất của sự sống. Một số tế bào là sinh vật riêng biệt; một số khác là một phần của sinh vật đa bào. Tất cả các tế bào đều được tạo thành từ cùng một nhóm phân tử hữu cơ chính: axit nucleic, protein, carbohydrate và lipid. Ngoài ra, tế bào có thể được xếp vào hai loại chính do các sự kiện tiến hóa cổ đại: sinh vật nhân sơ, với bộ gen tế bào chất của chúng, và sinh vật nhân chuẩn, với bộ gen được bao bọc trong nhân và các bào quan liên kết màng khác. Mặc dù nhỏ, nhưng tế bào đã tiến hóa thành nhiều hình dạng và kích thước khác nhau. Cùng nhau, chúng tạo thành các mô, bản thân chúng tạo thành các cơ quan và cuối cùng là toàn bộ sinh vật.

The post Tế bào là gì? appeared first on NOVAGEN.

Hemoglobin là gì?

Hemoglobin (hay còn gọi là huyết sắc tố) là một loại protein chứa sắt trong các tế bào hồng cầu (RBC) tạo cho máu có màu đỏ. Hemoglobin có hai chức năng chính: vận chuyển oxy từ phổi đến các mô khắp cơ thể và vận chuyển carbon dioxide từ các tế bào trở lại phổi để có thể thải ra ngoài.

Hemoglobin là chất vận chuyển hô hấp hai chiều, vận chuyển oxy từ phổi đến các mô và tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển carbon dioxide trở lại. Trong tuần hoàn động mạch, huyết sắc tố có ái lực cao với oxy và ái lực thấp với carbon dioxide, photphat hữu cơ, ion hydro và clorua. Trong tuần hoàn tĩnh mạch, những ái lực tương đối này bị đảo ngược.

Khi huyết sắc tố quá thấp, đó có thể là dấu hiệu của một số loại bệnh thiếu máu. Ngoài ra còn có các loại huyết sắc tố bất thường gây thiếu máu cũng như các bệnh như bệnh hồng cầu hình liềm.

Cấu trúc của Hemoglobin

Hemoglobin bao gồm bốn tiểu đơn vị, mỗi tiểu đơn vị có một chuỗi polypeptide và một nhóm heme

Tất cả các huyết sắc tố đều mang cùng một nhóm heme giả protoporphyrin IX sắt liên kết với chuỗi polypeptide gồm 141 (alpha) và 146 (beta) axit amin. Ion sắt của heme được liên kết với N của histidine. Vòng porphyrin được gắn vào túi của nó bằng phenylalanine của chuỗi polypeptide của nó. Bản thân chuỗi polypeptide của huyết sắc tố trưởng thành có hai loại, được gọi là chuỗi alpha và beta, có chiều dài tương tự nhau nhưng khác nhau về trình tự axit amin. Chuỗi alpha của tất cả các huyết sắc tố ở người, phôi thai và người trưởng thành, đều giống nhau. Các chuỗi không phải alpha bao gồm chuỗi beta của huyết sắc tố trưởng thành bình thường (α2β2 ), chuỗi gamma của huyết sắc tố thai nhi (α2β2 ) và chuỗi delta của HbA 2. Ở một số biến thể, gen gamma được nhân đôi, tạo ra hai loại chuỗi gamma.

Oxy liên kết thuận nghịch với nguyên tử sắt đen trong mỗi nhóm heme. Nhóm heme đã liên kết với oxy thay đổi theo áp suất riêng phần của oxy. Hình dạng sigmoid của đường cong cân bằng oxy cho thấy có sự tương tác hợp tác giữa các vị trí liên kết oxy. Do đó, khi quá trình oxy hóa diễn ra, việc kết hợp với các phân tử oxy tiếp theo được thực hiện dễ dàng hơn.

Trong hemoglobin của con người, sự phù hợp giữa chuỗi polypeptide là rất quan trọng vì khoảng cách giữa hai chuỗi polypeptide trong phân tử hemoglobin trở nên hẹp hơn khi các phân tử oxy gắn vào các nguyên tử sắt.

Các hợp chất khác ngoài oxy, chẳng hạn như oxit nitric và carbon monoxide, cũng có thể kết hợp với nguyên tử sắt của hemoglobin. Carbon monoxide bám chặt hơn vào nguyên tử sắt so với oxy. Một khi carboxyhemoglobin được hình thành, oxy không thể thay thế carbon monoxide ở bất kỳ mức độ nào. Điều này tạo thành cơ sở phân tử của ngộ độc khí than.

Trong cơ thể, sự đầy đủ của hệ thống vận chuyển oxy phụ thuộc vào mức độ oxy hóa của máu trong phổi, tốc độ và sự phân bố lưu lượng máu, khả năng vận chuyển oxy của máu (nồng độ huyết sắc tố) và ái lực của huyết sắc tố đối với oxy để cho phép dỡ oxy ở các mao mạch ngoại biên. Do đó, lượng oxy cung cấp cho cơ thể có thể bị thay đổi do những bất thường ở bất kỳ điểm nào trong quá trình sinh lý này.

Phân loại Hemoglobin

Có một số loại hemoglobin khác nhau, trong đó hai loại phổ biến nhất là:

Hemoglobin A (HgbA): Đây là loại phổ biến nhất được tìm thấy ở người lớn khỏe mạnh.

Hemoglobin F (HgbF): Còn được gọi là hemoglobin thai nhi, loại này được tìm thấy ở thai nhi và trẻ sơ sinh. Nó được thay thế bằng HgbA ngay sau khi sinh.

Có những loại hemoglobin bất thường ảnh hưởng đến cả hình dạng của tế bào hồng cầu cũng như khả năng vận chuyển oxy và carbon dioxide của chúng, bao gồm:

• Hemoglobin S (HgbS): Loại huyết sắc tố này được tìm thấy trong bệnh hồng cầu hình liềm khiến hồng cầu trở nên cứng và có hình lưỡi liềm.
• Hemoglobin C (HgbC): Loại huyết sắc tố này không vận chuyển tốt oxy và có liên quan đến tình trạng thiếu máu nhẹ.
• Hemoglobin E (HgbE): Loại hemoglobin này chủ yếu được tìm thấy ở những người gốc Đông Nam Á, có thể gây thiếu máu nhẹ hoặc không có triệu chứng nào cả.

Các rối loạn máu liên quan tới giảm Hemoglobin

Hemoglobin thấp được gọi là thiếu máu. Thiếu máu có thể do bất kỳ nguyên nhân nào cản trở số lượng hoặc chức năng của huyết sắc tố hoặc hồng cầu.

Nguyên nhân gây thiếu máu bao gồm:

Mất máu

Bất kỳ loại mất máu nào cũng có thể gây thiếu máu. Bao gồm:

• Mất máu do phẫu thuật
• Kinh nguyệt nặng
• Chảy máu đường tiêu hóa

Phụ nữ tiền mãn kinh có nhiều khả năng có mức hemoglobin thấp hơn nam giới.

Giảm sản xuất hồng cầu

Trong một số trường hợp, tủy xương có thể không sản xuất đủ hồng cầu. Những điều kiện này bao gồm:

• Thiếu máu không tái tạo và các tình trạng khác gây suy tủy xương
• Các bệnh ung thư như bệnh bạch cầu , u lympho hoặc khối u đã di căn từ các bộ phận khác của cơ thể vào tủy xương

Tan máu

Tan máu là sự phân hủy của hồng cầu. Điều này có thể xảy ra với các tình trạng rối loạn như:

• Nhiễm trùng nghiêm trọng
• Tổn thương do độc tố
• Bệnh sốt rét

Thiếu hụt dinh dưỡng

Một số thiếu hụt dinh dưỡng có thể gây thiếu máu. Bao gồm:

• Thiếu sắt
• Thiếu hụt vitamin B12
• Thiếu folate

Bệnh thận

Thận khỏe mạnh giải phóng erythropoietin. Đây là một loại hormone thúc đẩy sản xuất tế bào hồng cầu. Những người bị bệnh thận có thể không sản xuất đủ loại hormone này.

Các rối loạn liên quan tới tăng Hemoglobin

Một số tình trạng liên quan đến nồng độ hemoglobin cao. Bao gồm:

• Các bệnh về phổi như COPD và xơ phổi
• Bệnh tim bẩm sinh hoặc bệnh tim xuất hiện khi mới sinh
• Bệnh tâm phế, hoặc suy tim phải

Trong những trường hợp này, cơ thể phản ứng với tình trạng thiếu oxy bằng cách tăng hemoglobin.

Nếu bạn bị mất nước , xét nghiệm huyết sắc tố của bạn có thể cho thấy mức huyết sắc tố cao giả tạo. Điều này là do huyết sắc tố tập trung nhiều hơn khi lượng chất lỏng trong cơ thể thấp.

Huyết sắc tố cũng có thể cao ở những người sống ở độ cao. Điều này là do nồng độ oxy trong không khí thấp.

Các tình trạng bất thường về Hemoglobin

Các tình trạng huyết sắc tố có cấu trúc bất thường bao gồm:

Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm

Thiếu máu hồng cầu hình liềm là một tình trạng di truyền. Ở những người mắc bệnh này, huyết sắc tố bất thường gây ra hồng cầu hình liềm. Những tế bào này có thể bị “kẹt” trong mạch máu. Tình trạng này có thể gây ra:

• Sự đau đớn
• Các cục máu đông
• Tăng nguy cơ đột quỵ

Bệnh Thalassemia

Bệnh thalassemialà một bệnh di truyền khác. Các loại khác nhau được đặc trưng bởi các bất thường về hemoglobin khác nhau.

Alpha thalassemia và beta thalassemia là hai loại chính. Ngoài ra còn có nhiều loại phụ khác nhau. Các triệu chứng khác nhau từ không có đến nghiêm trọng.

Những người mắc bệnh thalassemia thường bị thiếu máu suốt đời. Họ có thể cần truyền máu thường xuyên.

Thalassemia thể trung gian còn được gọi là “thalassemia không phụ thuộc truyền máu”. Loại thalassemia này có thể không được phát hiện cho đến khi trưởng thành.

Xét nghiệm Hemoglobin

Nồng độ hemoglobin thường được đo như một phần của xét nghiệm công thức máu toàn phần (CBC). Kết quả của các xét nghiệm khác có thể giúp xác định nguyên nhân gây ra các vấn đề về hemoglobin. Bao gồm:

• Tổng số hồng cầu
• Chỉ số hồng cầu, bao gồm nồng độ hemoglobin hồng cầu trung bình (MCHC), hemoglobin hồng cầu trung bình (MCH) và thể tích hồng cầu trung bình (MCV)
• Mức độ ferritin huyết thanh, đo lượng sắt dự trữ trong cơ thể

Mức Hemoglobin bình thường

Phạm vi huyết sắc tố bình thường thay đổi theo độ tuổi và giới tính. Chúng được đo bằng gam trên deciliter (g/dL). Phạm vi bình thường là:

• Nam giới trưởng thành: 13,8-17,2 g/dL
• Nữ giới trưởng thành: 12,1-15,1 g/dL

Xét nghiệm điện di huyết sắc tố

Xét nghiệm máu gọi là điện di huyết sắc tố sẽ đo các loại huyết sắc tố trong máu của bạn. Xét nghiệm này xác định huyết sắc tố bất thường bao gồm:

• HgbS: Liên quan đến bệnh hồng cầu hình liềm
• HgbC: Gây thiếu máu nhẹ
• HgbE: Gây thiếu máu nhẹ

The post Tổng quan về Hemoglobin appeared first on NOVAGEN.

Hạch bạch huyết là gì?

Các hạch bạch huyết là những cơ quan nhỏ của hệ miễn dịch, có kích thước bằng hạt đậu và có chức năng lọc các chất trong cơ thể.

Các tế bào giúp chống nhiễm trùng tạo nên các hạch bạch huyết của cơ thể cùng với mô bạch huyết.

Các hạch bạch huyết nằm ở đâu?

Các hạch bạch huyết tồn tại khắp cơ thể bạn. Chúng thường cư trú ở nơi có hai hoặc nhiều mạch máu chính hội tụ (hội tụ) trên cơ thể bạn, bao gồm:

• Cổ.
• Nách.
• Ngực.
• Bụng.
• Háng.
• Sau tai của bạn.

Các hạch bạch huyết trông như thế nào?

Các hạch bạch huyết trông giống như những hạt đậu đang nảy mầm, trong đó mầm là những ống dẫn dịch bạch huyết đi khắp cơ thể bạn (các kênh bạch huyết). Dẫn vào mỗi nút là các mạch máu . Hạch có một lớp bảo vệ bên ngoài (vỏ nang), giống như một lớp vỏ trên hạt đậu chia các phần của hạch thành các phòng có một phòng rộng mở ở trung tâm (vỏ não). Dịch bạch huyết chảy qua các phòng này, lọc chất lỏng và nó tồn tại trong các nút từ các kênh bạch huyết.

Có bao nhiêu hạch bạch huyết trong cơ thể?

Có khoảng 600 hạch bạch huyết trong cơ thể bạn khi trưởng thành. Con số chính xác thay đổi từ người này sang người khác.

Cấu tạo của các hạch bạch huyết

Các hạch bạch huyết được tạo thành từ mô bạch huyết và các loại tế bào khác nhau bao gồm:

• Tế bào bạch cầu (tế bào lympho).
• Tế bào B.
• Tế bào T.
• Tế bào đuôi gai.
• Đại thực bào.
• Tế bào plasma.

Chức năng của hạch bạch huyết

Công việc của hạch bạch huyết là lọc các chất trong dịch bạch huyết của cơ thể, đó là tập hợp chất lỏng chảy ra từ tế bào và mô của bạn. Dịch bạch huyết chứa các thành phần gồm:

• Protein.
• Khoáng chất.
• Chất béo.
• Chất dinh dưỡng.
• Tế bào bạch cầu (tế bào lympho).
• Tế bào bị hư hỏng.
• Các tế bào ung thư.
• Vi khuẩn, virus (yếu tố gây bệnh xâm nhập từ bên ngoài).

Dịch bạch huyết chảy qua các mô tạo nên các hạch bạch huyết, nơi mô lọc và tái chế dịch bạch huyết mà cơ thể bạn cần. Các tế bào trong hạch bạch huyết của bạn sẽ tấn công, tiêu diệt và loại bỏ chất thải, đặc biệt là những yếu tố gây bệnh từ bên ngoài, giúp hệ thống miễn dịch của bạn luôn khỏe mạnh.

Các hạch bạch huyết phối hợp chặt chẽ với hai hệ thống cơ thể bao gồm:

• Hệ miễn dịch: Hệ thống miễn dịch bảo vệ cơ thể bạn khỏi những kẻ xâm lược bên ngoài như vi khuẩn và vi rút để ngăn ngừa nhiễm trùng, bệnh tật hoặc bệnh tật. Hệ thống miễn dịch của bạn là thứ giúp bạn khỏe mạnh.
• Hệ bạch huyết: Hệ thống bạch huyết là một phần của hệ thống miễn dịch giúp bảo vệ cơ thể bạn khỏi những kẻ xâm lược bên ngoài gây bệnh, duy trì mức chất lỏng khắp cơ thể, hấp thụ chất dinh dưỡng và chất béo và loại bỏ chất thải khỏi tế bào.

Là một bộ lọc chất lỏng chảy qua các tế bào và mô của bạn, các hạch bạch huyết làm sạch và loại bỏ chất thải dịch bạch huyết cũng như những kẻ xâm lược gây bệnh, đồng thời giữ lại các thành phần của dịch bạch huyết giúp bạn khỏe mạnh.

Các rối loạn liên quan tới hạch bạch huyết

Một số điều kiện ảnh hưởng đến sức khỏe của các hạch bạch huyết của bạn bao gồm:

• Hạch bạch huyết to (sưng) ( bệnh hạch bạch huyết ): Các hạch bạch huyết sưng lên khi hệ thống miễn dịch của bạn đang chống lại nhiễm trùng hoặc bệnh tật ( viêm họng liên cầu khuẩn , bạch cầu đơn nhân , nhiễm trùng vết thương, HIV ).
• Ung thư hạch: Ung thư hạch đề cập đến các bệnh ung thư bắt đầu trong hệ bạch huyết của bạn và bao gồm ung thư hạch Hodgkin và ung thư hạch không Hodgkin.
• Lymphangioleiomyomatosis: Một bệnh về phổi khiến các tế bào phát triển ngoài tầm kiểm soát trong phổi, hạch bạch huyết và thận.
• Hội chứng tăng sinh lympho tự miễn: Một tình trạng di truyền khiến có quá nhiều tế bào bạch cầu (tế bào lympho) tích tụ trong các hạch bạch huyết, gan và lá lách của bạn.
• Viêm hạch mạc treo ruột: Một tình trạng gây sưng (viêm) các hạch bạch huyết ở bụng của bạn.
• Bệnh Kikuchi: Một tình trạng khiến các hạch bạch huyết sưng lên và đau đớn.
• Bệnh Castleman: Một nhóm tình trạng gây ra sự phát triển quá mức của các tế bào trong hệ bạch huyết của bạn.

Triệu chứng của rối loạn hạch bạch huyết

Các triệu chứng khác nhau tùy theo từng tình trạng ảnh hưởng đến hạch bạch huyết của bạn. Các triệu chứng phổ biến nhất phát sinh với các hạch bạch huyết sưng lên (bệnh hạch bạch huyết). Các triệu chứng sưng hạch bạch huyết bao gồm:

• Đau hoặc đau ở các hạch bạch huyết của bạn.
• Hạch bạch huyết tăng kích thước (sưng) xuất hiện dưới dạng chỗ phình ra dưới da của bạn.
• Sốt, đau họng hoặc sổ mũi (dấu hiệu nhiễm trùng đường hô hấp).
• Đổ mồ hôi, đặc biệt là vào ban đêm.

Khi các hạch bạch huyết sưng lên, đó là cơ thể đang cho bạn biết rằng bạn đang chiến đấu với bệnh tật hoặc nhiễm trùng. Nếu bạn nhận thấy các hạch bạch huyết của mình to hơn và không có triệu chứng bệnh tật hoặc nhiễm trùng, hãy liên hệ gặp bác sĩ để kiểm tra.

Chẩn đoán sức khỏe hạch bạch huyết

Bác sĩ sẽ kiểm tra sức khỏe và kích thước hạch bạch huyết của bạn thông qua các xét nghiệm hình ảnh như:

• Chụp CT.
• Quét PET.
• X-ray.

Công thức máu toàn phần là xét nghiệm máu để đo xem có bao nhiêu tế bào trong một mẫu máu của bạn. Điều này có thể giúp xác định các tình trạng và/hoặc bệnh ung thư ảnh hưởng đến các tế bào trong hạch bạch huyết của bạn.

Nếu bạn có các triệu chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến các hạch bạch huyết, nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn có thể thực hiện sinh thiết hạch, trong đó họ lấy một mẫu mô nhỏ của một trong các hạch bạch huyết của bạn để kiểm tra các mô bạch huyết xem có bất thường hay không.

Điều trị rối loạn hạch bạch huyết

Bác sĩ sẽ chẩn đoán và đưa ra phương pháp điều trị dành riêng cho bạn và các triệu chứng của bạn. Điều trị các tình trạng hạch bạch huyết thông thường khác nhau nhưng có thể bao gồm:

• Dùng thuốc kháng sinh để loại bỏ bất kỳ nhiễm trùng.
• Chườm ấm hoặc dùng thuốc không kê đơn để điều trị cơn đau.
• Đang trải qua hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch đối với một số bệnh ung thư.
• Dùng thuốc để điều trị tình trạng khiến hạch bạch huyết của bạn sưng lên.
• Phẫu thuật cắt bỏ các hạch bạch huyết bị tổn thương.

The post Tổng quan Hạch bạch huyết appeared first on NOVAGEN.

Tuyến ức là gì?

Tuyến ức là một tuyến nhỏ là một phần của hệ bạch huyết của cơ thể. Hệ thống bạch huyết của bạn được tạo thành từ một mạng lưới các mô, mạch và các cơ quan như amidan, lá lách và ruột thừa. Hệ thống bạch huyết của bạn là một phần của hệ thống miễn dịch của bạn. Nó giúp bảo vệ chống lại nhiễm trùng và bệnh tật.

Vị trí của tuyến ức

Tuyến ức có hai vị trí có thể. Nó thường được tìm thấy ở phía sau xương ức, phía trước tim và giữa phổi, nhưng ở một số người, tuyến ức nằm ở cổ hoặc phần trên ngực.

Các loại tế bào tuyến ức

Bên trong tuyến ức có rất nhiều tế bào khác nhau:

• Các tế bào biểu mô xếp dọc trên tất cả các bề mặt cơ thể và hoạt động như một hàng rào bảo vệ.
• Tế bào Kulchitsky tạo ra hormone, chất truyền tin hóa học cho tuyến ức và các tế bào khác.
• Tế bào tuyến ức là những tế bào trở thành tế bào lympho T trưởng thành, có chức năng chống nhiễm trùng chuyên biệt.
• Tế bào đuôi gai được tìm thấy trong da và các mô khác. Chúng giúp bảo vệ chống lại độc tố và các chất lạ khác.
• Đại thực bào là những tế bào đôi khi được gọi là “xe rác” của hệ thống miễn dịch. Chúng ăn vật chất lạ và loại bỏ các khối u.
• Tế bào lympho B là tế bào tạo ra kháng thể, protein tấn công virus và vi khuẩn.
• Tế bào myoid là những tế bào giống như cơ. Các nhà khoa học tin rằng chúng kích hoạt phản ứng tự miễn dịch trong chứng rối loạn cơ.

Tuyến ức làm gì?

Tuyến ức tồn tại để huấn luyện hệ thống miễn dịch của chúng ta chống lại bệnh tật, nhiễm trùng và ung thư. Quá trình này bắt đầu trước khi sinh. Tuyến này tiếp tục phát triển cho đến năm 13 tuổi, sau đó nó bắt đầu co lại rất chậm.

Từ khi bạn được thụ thai cho đến khi bước vào tuổi dậy thì, tuyến ức của bạn hoạt động rất tích cực và phục vụ cả hệ thống miễn dịch và hệ nội tiết. Đó là hệ thống tạo ra hormone, chất truyền tin hóa học của cơ thể.

Sản xuất tế bào T

Chức năng chính của tuyến ức là sản xuất và huấn luyện các tế bào bạch cầu đặc biệt gọi là tế bào lympho T hoặc tế bào T. Các tế bào bạch cầu (tế bào lympho) di chuyển từ tủy xương đến tuyến ức của bạn. Các tế bào lympho trưởng thành và trở thành tế bào T chuyên biệt trong tuyến ức của bạn.

Sau khi tế bào T được tạo ra, chúng sẽ trải qua “sự lựa chọn tích cực và tiêu cực” trong các phần của tuyến ức được gọi là vỏ não và tủy. Quá trình này dạy cho các tế bào T cách xác định các chất lạ hoặc độc tố và tránh gây hại cho các tế bào khỏe mạnh trong cơ thể.

Sau khi tế bào T trưởng thành, chúng sẽ xâm nhập vào máu và di chuyển đến các hạch bạch huyết (nhóm tế bào) và các cơ quan khác trong hệ bạch huyết, nơi chúng giúp hệ thống miễn dịch của bạn chống lại bệnh tật và nhiễm trùng.

Điều này ngăn ngừa rối loạn tự miễn dịch. Đây là những tình trạng y tế có vấn đề xảy ra và các tế bào của bạn tấn công các mô và tế bào trong cơ thể thay vì những kẻ xâm lược từ bên ngoài.

Các loại tế bào T

Tế bào T trong tuyến ức biến thành ba chiến binh chính chống lại bệnh tật của hệ thống miễn dịch:

• Tế bào T gây độc tế bào: Những tế bào này chịu trách nhiệm trực tiếp tiêu diệt các tế bào bị nhiễm bệnh.
• Tế bào T trợ giúp: Những tế bào này lấy tế bào B để tạo ra kháng thể. Chúng cũng tấn công các tế bào T và khiến chúng tấn công những kẻ xâm lược nước ngoài.
• Tế bào T điều tiết: Những tế bào này hoạt động như “cảnh sát”. Chúng ức chế cả tế bào B và các tế bào T khác nếu chúng vô tình gây hại cho cơ thể.

Sản xuất nội tiết tố

Tuyến ức sản xuất một số hormone, bao gồm:

• Thymopoietin và thymulin: Những hormone này tham gia vào quá trình tế bào T biến thành các loại thuốc chống lại bệnh tật khác nhau.
• Thymosin: Hormon này giúp tăng cường phản ứng của hệ thống miễn dịch. Thymosin cũng kích thích các hormone kiểm soát sự tăng trưởng.
• Yếu tố dịch thể tuyến ức: Những hormone này làm tăng phản ứng của hệ thống miễn dịch với virus.

Tuyến ức cũng tạo ra một lượng nhỏ hormone được sản xuất ở các khu vực khác của cơ thể. Chúng bao gồm melatonin, giúp bạn ngủ và insulin, giúp kiểm soát lượng đường trong máu.

Tuyến ức hoạt động mạnh nhất ở độ tuổi nào?

Tuyến ức hoạt động mạnh nhất trong thời thơ ấu. Tuyến ức của bạn thực sự bắt đầu tạo ra tế bào T trước khi bạn được sinh ra. Nó tiếp tục sản xuất tế bào T và bạn có tất cả các tế bào T bạn cần khi đến tuổi dậy thì. Sau tuổi dậy thì, tuyến ức của bạn bắt đầu giảm kích thước dần dần và được thay thế bằng mỡ.

Điều gì xảy ra với tuyến ức khi chúng ta già đi?

Tuyến ức đạt kích thước tối đa khi bạn ở tuổi thiếu niên. Sau đó nó bắt đầu co lại từ từ. Các nhà khoa học từng tin rằng lão hóa chỉ là do cơ thể bị hao mòn. Bây giờ họ nhận ra rằng lão hóa là một quá trình hóa học tích cực.

Một số nhà nghiên cứu tin rằng sự co lại của tuyến ức có thể là nguyên nhân gây ra quá trình lão hóa. Đó là lý do tại sao khi chúng ta già đi, chúng ta có xu hướng bị bệnh nhiều hơn và phản ứng với vắc xin ít hơn.

Có thể sống mà không có tuyến ức?

Tuyến ức là một phần quan trọng trong hệ thống miễn dịch của bạn. Nó giúp đào tạo các tế bào bạch cầu bảo vệ hệ thống miễn dịch của bạn. May mắn thay, hầu hết các tế bào T của bạn đều được sản xuất trước khi bạn được sinh ra và phần còn lại được tạo ra trong thời thơ ấu và trong suốt tuổi dậy thì.

Vì vậy, người lớn không thực sự cần tuyến ức. Nếu một em bé hoặc một đứa trẻ phải cắt bỏ tuyến ức, có thể có những vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Việc loại bỏ có thể dẫn đến nhiễm trùng, tình trạng tự miễn dịch, dị ứng và tăng nguy cơ ung thư.

Sự khác biệt giữa tuyến ức và tuyến giáp là gì?

Tuyến ức của bạn là một tuyến giúp bảo vệ hệ thống miễn dịch của bạn.

Tuyến giáp của bạn là một tuyến trong hệ thống nội tiết. Nó tạo ra các hormone kiểm soát sự tăng trưởng và trao đổi chất của bạn (cách cơ thể bạn sử dụng năng lượng). Tuyến giáp của bạn nằm ở phía trước cổ, bên dưới thanh quản (thanh quản).

Các rối loạn liên quan tới tuyến ức

Nhiều tình trạng và rối loạn có thể ảnh hưởng đến tuyến ức của bạn. Các vấn đề bao gồm từ các rối loạn di truyền xuất hiện khi sinh ra cho đến các bệnh thường gặp nhất ở người lớn. Những vấn đề này bao gồm:

• Hội chứng DiGeorge: Một rối loạn bẩm sinh (hiện tại khi mới sinh) trong đó tuyến ức bị thiếu hoặc kém phát triển. Trẻ sinh ra mắc hội chứng DiGeorge bị suy giảm miễn dịch nghiêm trọng (suy giảm hệ thống miễn dịch) và có nguy cơ nhiễm trùng cao hơn.
• Tăng sản tuyến ức: Với tình trạng này, tuyến ức bị sưng và viêm. Điều này có thể xảy ra trong các rối loạn tự miễn dịch như bệnh nhược cơ, Lupus ban đỏ hệ thống và viêm khớp dạng thấp.
• U nang tuyến ức: U nang là sự phát triển bất thường chứa đầy chất lỏng. Chúng rất nhỏ, chưa đến 3 cm (cm). U nang tuyến ức thường không phải là một vấn đề.
• Khối u tuyến ức: U tuyến ức là những khối u xuất hiện bên trong tuyến ức. Chúng có thể vô hại hoặc gây ung thư. Chúng cũng có thể xảy ra ở cổ, tuyến giáp hoặc phổi. Các khối u khác có thể xảy ra ở tuyến ức bao gồm u lympho tuyến ức, u tế bào mầm và carcinoid.
• Bệnh ghép chống lại vật chủ: Khi tuyến ức được cấy ghép từ trẻ sơ sinh chết non sang trẻ sơ sinh mắc hội chứng DiGeorge, nó có thể giúp khôi phục hệ thống miễn dịch của trẻ. Tuy nhiên, tuyến ức được cấy ghép có thể tạo ra các tế bào tấn công tế bào của người nhận.

Một số tình trạng có thể xảy ra liên quan đến ung thư tuyến ức nhưng không phải do khối u tuyến ức gây ra trực tiếp. Những điều kiện này bao gồm:

• Bệnh nhược cơ: Đây là tình trạng cơ bắp của bạn yếu đi, mệt mỏi và mất khả năng kiểm soát chúng. Tình trạng tự miễn dịch này xảy ra ở 25% số người bị u tuyến ức.
• Bất sản hồng cầu nguyên chất: Đây là tình trạng tế bào T của bạn tấn công các tế bào hồng cầu non. Điều này gây ra tình trạng thiếu máu trầm trọng, thiếu tế bào hồng cầu mang oxy. Nó xảy ra ở khoảng 5% số người bị u tuyến ức.
• Hạ đường huyết: Đây là tình trạng tế bào B không tạo ra đủ kháng thể. Nó xảy ra ở khoảng 10% số người bị u tuyến ức.
• Tự miễn dịch đa cơ quan liên quan đến u tuyến ức: Tình trạng này tương tự như tình trạng đào thải gặp ở một số người được cấy ghép nội tạng. Trong những trường hợp này, khối u tạo ra tế bào T tấn công cơ thể người.

Tuyến ức đóng vai trò quan trọng trong việc rèn luyện hệ thống miễn dịch để bảo vệ cơ thể chống lại nhiễm trùng, thậm chí là ung thư. Nếu thúc đẩy sự tăng trưởng và phát triển của tế bào T, một loại tế bào bạch cầu có thể giúp chống lại nhiễm trùng và những kẻ xâm lược từ bên ngoài.

Các tình trạng ảnh hưởng đến tuyến ức có thể dẫn đến các vấn đề về khả năng miễn dịch và tự miễn dịch. Nếu bạn cho rằng mình đang gặp phải các triệu chứng liên quan đến tuyến ức, hãy liên hệ với bác sĩ ngay lập tức để được thăm khám, chẩn đoán và hỗ trợ điều trị kịp thời.

The post Tổng quan về Tuyến ức appeared first on NOVAGEN.

Hormone T3 đảo ngược là gì?

Hormone T3 đảo ngược (viết tắt là rT3) là một loại hormone của tuyến giáp và được hình thành trong quá trình chuyển hóa hormone Thyroxine (T4) thành hormone Triiodothyronine (T3).

Nếu bạn mắc bệnh tuyến giáp, bạn có thể gặp phải thông tin mâu thuẫn hoặc khó hiểu về T3 đảo ngược, còn được gọi là triiodothyronine đảo ngược.

Xét nghiệm máu tìm hormone tuyến giáp rT3 đang gây tranh cãi vì trong khi hầu hết các nghiên cứu không chỉ ra cách đáng tin cậy để giải thích hoặc điều trị các kết quả bất thường, vẫn có một số mối quan tâm trong việc xác định liệu mức rT3 ​​có thể có giá trị trong việc tìm hiểu bệnh tuyến giáp hoặc các bệnh lý nghiêm trọng hay không.

Reverse T3 là một xét nghiệm máu không được yêu cầu phổ biến, nhưng nếu bác sĩ đã kiểm tra nó cho bạn và bạn muốn hiểu kết quả của mình có ý nghĩa gì thì bạn nên khám phá cuộc tranh luận xung quanh nó.

Các loại hormone tuyến giáp

Là một tuyến chức năng thuộc hệ thống nội tiết, tuyến giáp chịu trách nhiệm sản xuất một số loại hormone cần thiết cho hoạt động của cơ thể, bao gồm:

• Thyroxine tổng số (T4)
• T4 tự do
• Triiodothyronine tổng số (T3)
• T3 tự do

ngoài ra còn có hormone kích thích tuyến giáp (TSH) được sản xuất tại tuyến yên.

• TSH: được giải phóng từ tuyến yên trong não. Nó kích thích tuyến giáp sản xuất hormone tuyến giáp.
• T3 và T4: Tuyến giáp tạo ra và giải phóng T4, cũng như một số T3. Tổng mức T3 và T4 bao gồm T3 và T4 liên kết với protein, cũng như T3 và T4 không liên kết với protein, được gọi là T3 tự do và T4 tự do.
• Chuyển đổi T4 thành T3 và rT3: Sau khi được giải phóng khỏi tuyến giáp, T4 được chuyển đổi thành T3, một loại hormone tuyến giáp hoạt động, hoặc thành rT3, được coi là dạng không hoạt động. Tốc độ và tỷ lệ chuyển đổi T4 thành T3 hoặc rT3 ​​phụ thuộc vào nhu cầu trao đổi chất của cơ thể.

Cơ thể chúng ta có thể bị cường giáp hoặc suy giáp do có vấn đề ở bất kỳ bước nào trong quá trình kích thích, sản xuất, kích hoạt hoặc liên kết protein tuyến giáp. Bác sĩ sẽ xem xét các xét nghiệm này để xác định bước nào hoặc các bước nào gây ra các triệu chứng của tuyến giáp.

Quá trình sản xuất hormone T3 đảo ngược

RT3 là chất chuyển hóa của T4. Thông thường, khi T4 mất đi một nguyên tử iốt—một quá trình được gọi là monodeiodination—nó trở thành (T3), hormone tuyến giáp hoạt động.

Cơ thể cũng chuyển đổi T4 thành rT3, là 3,3′,5′-triiodothyronine, một dạng T3 không hoạt động và không có khả năng thực hiện hoạt động trao đổi chất thường được thực hiện bởi T3.

Các nhà nghiên cứu tin rằng cơ thể sản xuất rT3 khi bị bệnh nặng hoặc đói như một cơ chế bảo tồn năng lượng.

Ý nghĩa lâm sàng của rT3 trong chẩn đoán bệnh tuyến giáp

rT3 có thể được đo bằng xét nghiệm máu. Mức dưới 250 pg/ml (10 ng/dL đến 24 ng/dL) được coi là bình thường.

Có một số hiểu biết về sự liên quan của rT3, nhưng không rõ liệu kết quả có chỉ ra kế hoạch điều trị cụ thể nào hay không.

Có vẻ như rT3 có thể tăng cao vào những thời điểm cơ thể đang gặp khủng hoảng. Bằng chứng từ một số nghiên cứu trên động vật cũng chỉ ra tác dụng phục hồi có thể có của rT3 đối với cơ thể sau đột quỵ, nhưng vẫn chưa rõ liệu những tác động này có chuyển sang người hay không.

Hội chứng bệnh ngoài tuyến giáp

Trong một số trường hợp, những người bị bệnh nặng, thường nằm trong phòng chăm sóc đặc biệt của bệnh viện, có thể có TSH thấp hoặc bình thường với T3 thấp và có thể là mức T4 thấp do bệnh hiểm nghèo, ngay cả khi không mắc bệnh tuyến giáp.

Bệnh không phải tuyến giáp, còn được gọi là hội chứng bệnh tuyến giáp, đề cập đến việc giảm mức độ xét nghiệm máu chức năng tuyến giáp được tìm thấy trong bối cảnh bệnh nặng ở một người không có rối loạn chức năng tuyến giáp từ trước.

Sau khi khỏi bệnh nặng, kết quả xét nghiệm chức năng tuyến giáp sẽ bình thường hóa.

Bệnh ngoài tuyến giáp

Những người bị suy giáp có thể có rT3 thấp, trong khi những người bị bệnh nặng có thể có rT3 cao. Tuy nhiên, những thay đổi này không phải lúc nào cũng xảy ra, vì vậy hầu hết các chuyên gia chăm sóc tích cực không dựa vào rT3 để giúp phân biệt bệnh tuyến giáp với các nguyên nhân gây bệnh nặng khác.

Hơn nữa, vì việc giảm hormone tuyến giáp được coi là một cơ chế có khả năng bảo vệ trong các bệnh không phải tuyến giáp nên các nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe thường không khuyến nghị điều trị chỉ dựa trên rT3. Thay vào đó, một số dấu hiệu thể chất được hiểu rõ và các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm được sử dụng để hướng dẫn các quyết định này.

rT3 và các rối loạn sức khỏe khác

Các tình trạng sức khỏe khác có thể gây ra những thay đổi trong kết quả xét nghiệm tuyến giáp, bao gồm rT3, mà không mắc bệnh tuyến giáp bao gồm:

• Đói
• Ca phẫu thuật
• Ghép tuỷ
• Đau tim
• Bệnh thận
• HIV
• Động mạch vành bypass ghép

Hormone T3 đảo ngược và chế độ ăn kiêng

Một số chuyên gia cho rằng mức rT3 ​​cũng có thể tăng lên do ăn kiêng mãn tính, dẫn đến khó giảm cân vì cơ thể dự trữ lượng calo và năng lượng dư thừa một cách không cần thiết.

Giả thiết này chưa được chứng minh một cách nhất quán và cách điều trị cũng không rõ ràng.

Tổng kết lại:

• Hiện tại, không có hướng dẫn chuẩn hóa nào liên quan đến việc giải thích hoặc lập kế hoạch điều trị chỉ dựa trên rT3. Tuy nhiên, mức TSH, T4, T4, T3 và T3 tự do là những chỉ số đầy đủ về mức độ nghiêm trọng và cách quản lý bệnh tuyến giáp của người bệnh.
• Ý nghĩa và tầm quan trọng chính xác của rT3 vẫn cần có thêm các nghiên cứu đánh giá.

The post Tổng quan về Hormone T3 đảo ngược của tuyến giáp appeared first on NOVAGEN.

Huyết tương là gì?

Huyết tương là thành phần chất lỏng màu vàng nhạt của máu vận chuyển các thành phần hình thành và các chất khác đi khắp cơ thể. Huyết tương có khoảng 91% nước và 7% protein theo trọng lượng, 2% còn lại bao gồm chất điện giải, khí, chất dinh dưỡng, hormone và chất thải.

Hầu hết các protein huyết tương được tổng hợp ở gan.

Trong phôi, các tế bào được tìm thấy trong dây rốn sẽ tạo ra các tế bào plasma. Sau khi phát triển, protein huyết tương hình thành trong mô mềm của xương (tủy xương), tế bào gan, tế bào máu khi hết tuổi thọ và trong lá lách của bạn.

Thành phần của huyết tương

Các protein huyết tương chính có thể được phân loại thành ba nhóm:

• Albumin: là loại protein có nhiều nhất trong huyết tương, chiếm khoảng 60% tổng hàm lượng protein. Những protein này được sản xuất ở gan và đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì áp suất thẩm thấu, điều này rất cần thiết để điều chỉnh sự trao đổi chất lỏng giữa máu và các mô xung quanh. Albumin cũng đóng vai trò là chất vận chuyển hormone, axit béo và các phân tử khác và giúp vận chuyển chúng đến các tế bào đích.
• Globulin: là một nhóm protein đa dạng có thể được phân loại thành globulin alpha, beta và gamma. Globulin alpha và beta được sản xuất ở gan và có nhiều chức năng khác nhau, bao gồm vận chuyển lipid, kim loại, hormone và các yếu tố đông máu. Gamma globulin, còn được gọi là globulin miễn dịch, được sản xuất bởi hệ miễn dịch và đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể chống lại mầm bệnh, chất độc và các chất lạ khác.
• Fibrinogen: là một glycoprotein được tổng hợp ở gan. Nó được chuyển đổi thành một loại protein dạng sợi gọi là fibrin trong quá trình đông máu. Fibrin tạo thành một mạng lưới giống như lưới giúp bẫy tiểu cầu và các tế bào máu khác để hình thành cục máu đông.

Ngoài ra, trong huyết tương còn chứa nhiều chất khác như chất điện giải (ion natri, kali, canxi, magie, v.v.), khí hòa tan (oxy, carbon dioxide và nitơ), chất dinh dưỡng (carbohydrate, axit amin, lipid, vitamin và các nguyên tố vi lượng khác). ) và chất thải trao đổi chất (urê, creatinine, axit uric và bilirubin).

Vai trò của huyết tương

Huyết tương có một số vai trò giúp cơ thể bạn hoạt động. Huyết tương chịu trách nhiệm:

• Phân phối lại nước đến nơi cơ thể bạn cần.
• Cung cấp hormone, chất dinh dưỡng và protein đến các bộ phận của cơ thể và giúp trao đổi oxy và carbon dioxide.
• Hỗ trợ mạch máu không bị xẹp hoặc tắc nghẽn.
• Duy trì huyết áp và tuần hoàn.
• Điều hòa nhiệt độ cơ thể bằng cách hấp thụ và giải phóng nhiệt.
• Loại bỏ chất thải khỏi tế bào và vận chuyển đến gan, phổi và thận để bài tiết.
• Giúp đông máu.
• Bảo vệ chống lại nhiễm trùng do vi khuẩn, virus, nấm và ký sinh trùng.

Huyết tương được sử dụng để làm gì?

Huyết tương rất cần thiết để giữ cho cơ thể bạn hoạt động. Nếu bạn mất nhiều máu do phẫu thuật, tai nạn hoặc nếu bạn bị rối loạn chảy máu, đông máu hoặc suy giảm miễn dịch, việc hiến huyết tương sẽ bổ sung lượng máu và huyết tương đã mất trong cơ thể bạn.

Làm cách nào để hiến huyết tương?

Có hai cách để bạn có thể hiến huyết tương:

• Hiến máu toàn phần: Bác sĩ sẽ đặt kim vào tĩnh mạch trên cánh tay của bạn và rút máu. Sau đó, phòng thí nghiệm sẽ tách huyết tương khi cần thiết.
• Chỉ hiến huyết tương (plasmapheresis): Tương tự như việc lấy máu toàn phần, bác sĩ sẽ đặt kim vào tĩnh mạch trên cánh tay của bạn để rút máu. Máu đó đi vào máy ly tâm để quay và tách huyết tương ra khỏi tế bào máu và tiểu cầu. Máy sẽ loại bỏ huyết tương đã tách và đưa các thành phần máu còn lại vào cơ thể bạn trong dung dịch nước muối (nước muối).

Sau khi loại bỏ huyết tương khỏi cơ thể bạn, phòng thí nghiệm sẽ đông lạnh huyết tương đã hiến tặng của bạn trong vòng 24 giờ sau khi loại bỏ nó để bảo tồn các yếu tố đông máu và globulin miễn dịch.

Huyết tương đông lạnh có thời hạn sử dụng là một năm.

Huyết tương từ người hiến có nhóm máu AB được ưu tiên hơn vì nó không có kháng thể và có thể truyền cho bất kỳ người nhận nhóm máu nào, nhưng bất kỳ ai cũng có thể hiến.

Huyết tương giàu tiểu cầu là gì?

Huyết tương giàu tiểu cầu là sự kết hợp giữa tiểu cầu và huyết tương để hỗ trợ chữa lành và sửa chữa các vết thương. Tiểu cầu có nhiệm vụ giúp đông máu khi bị thương.

Sau khi rút máu khỏi tĩnh mạch, máy ly tâm sẽ tách máu của bạn thành các lớp bằng cách quay nhanh, để lại huyết tương và tiểu cầu sau khi loại bỏ hồng cầu và bạch cầu. Nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn tiêm huyết tương giàu tiểu cầu vào cơ thể bạn để chữa lành vết thương bao gồm:

• Viêm khớp gối.
• Bệnh gan.
• Chấn thương thể thao (kéo cơ, bong gân khớp, rách dây chằng ).
• Chấn thương khủy tay.
• Vết thương.

Tình trạng bệnh lý liên quan tới huyết tương

Có một số tình trạng hiếm gặp ảnh hưởng đến huyết tương bao gồm:

• Bệnh Amyloid nguyên phát: Một rối loạn protein trong đó các protein kháng thể của tế bào plasma thay đổi hình dạng và liên kết với nhau để lắng đọng vào các cơ quan, dẫn đến các cơ quan không hoạt động bình thường.
• Rối loạn máu: Bệnh Hemophilia và bệnh von Willebrand là tình trạng máu không đông lại đúng cách và những vết thương nhỏ có thể gây chảy máu nghiêm trọng.
• Suy giảm miễn dịch: Tình trạng cơ thể bạn không thể tự bảo vệ mình khỏi bị nhiễm trùng do thiếu kháng thể (globulin miễn dịch).
• U tủy: Một loại ung thư máu khiến cơ thể bạn sản sinh ra các tế bào plasma ung thư bất thường trong tủy xương và hạn chế khả năng cơ thể tạo ra các tế bào máu mới khỏe mạnh.
• Ban xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối: Một chứng rối loạn máu trong đó máu đóng cục trong các mạch máu nhỏ.

Các triệu chứng của rối loạn huyết tương là gì?

Các triệu chứng của tình trạng huyết tương bao gồm:

• Đau xương.
• Dễ bị bầm tím và/hoặc chảy máu.
• Tim đập nhanh (loạn nhịp tim).
• Đau ở bàn tay và cổ tay (hội chứng ống cổ tay).
• Hệ thống miễn dịch suy yếu.

Xét nghiệm kiểm tra tình trạng của huyết tương

Có một số xét nghiệm để kiểm tra tình trạng huyết tương của bạn:

• Xét nghiệm thể tích máu: Đo lượng máu trong cơ thể bạn.
• Sinh thiết tủy xương: Bác sĩ sẽ lấy một mẫu tủy xương của bạn để kiểm tra các tế bào plasma bất thường.
• Xét nghiệm công thức máu toàn phần: Cung cấp thông tin về máu và sức khỏe tổng thể của bạn.
• Xét nghiệm protein huyết tương: Xác định lượng tất cả các protein huyết tương trong máu của bạn.

Phương pháp điều trị rối loạn huyết tương

Phương pháp điều trị rối loạn huyết tương khác nhau tùy theo mức độ nghiêm trọng của bệnh. Điều trị bao gồm:

• Thuốc kháng sinh.
• Truyền máu.
• Hóa trị.
• Cấy ghép tế bào gốc.
• Steroid.

Làm cách nào để giữ cho huyết tương khỏe mạnh?

Bạn có thể giữ cho huyết tương của mình khỏe mạnh bằng cách:

• Uống nhiều nước và giữ nước.
• Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Ngăn ngừa nhiễm trùng bằng cách thực hành vệ sinh tốt.
• Uống vitamin để cải thiện hệ thống miễn dịch của bạn.

The post Tổng quan về Huyết tương appeared first on NOVAGEN.

Máu là gì?

Máu người là một mô liên kết chất lỏng đặc biệt, thực hiện nhiều chức năng thiết yếu của cơ thể, bao gồm vận chuyển, phòng thủ và điều hòa. Máu vận chuyển khí, chất dinh dưỡng, protein và chất thải.

Máu bắt đầu trong tủy xương của bạn, nơi chứa tế bào gốc. Các tế bào gốc tạo ra hàng nghìn tỷ tế bào, bao gồm cả tế bào máu. Các tế bào máu phát triển và trưởng thành trong tủy xương trước khi chúng đi vào mạch máu. Máu chiếm khoảng 8% trọng lượng cơ thể bạn.

Máu của bạn cũng hoạt động giống như một loại phong vũ biểu sức khỏe. Kết quả xét nghiệm máu bất thường có thể là dấu hiệu đầu tiên của những thay đổi có thể dẫn đến bệnh nghiêm trọng. Bài viết này tập trung vào cách hoạt động của máu và các tình trạng ảnh hưởng đến sức khỏe của máu.

Chức năng của máu

Máu chảy qua mạch máu và chịu trách nhiệm cho nhiều thứ:

• mang oxy và chất dinh dưỡng đi khắp cơ thể bạn.
• hình thành cục máu đông để kiểm soát chảy máu.
• bảo vệ cơ thể bạn khỏi bị nhiễm trùng.
• mang theo chất thải.
• điều chỉnh nhiệt độ cơ thể của bạn.

Thành phần cấu tạo của máu

Máu chủ yếu là chất lỏng nhưng chứa các tế bào và protein khiến nó đặc hơn nước.

Máu có bốn thành phần chính: hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu và huyết tương. Mỗi bộ phận đều có những nhiệm vụ cụ thể và quan trọng, từ vận chuyển oxy đến vận chuyển chất thải.

Hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu chiếm khoảng 45% theo thể tích lơ lửng trong 55% huyết tương lỏng. Huyết tương mang các thành phần hình thành, protein và các chất khác đi khắp cơ thể.

Hệ thống tim mạch, nội tiết, tiêu hóa, xương và tiết niệu đều điều hòa thành phần máu. Người trưởng thành trung bình có khoảng 5 lít (1,3 gallon) máu, tương đương khoảng 7-8% trọng lượng cơ thể.

Tế bào hồng cầu

Các tế bào hồng cầu chiếm 45% lượng máu của bạn. Chúng mang oxy đi khắp cơ thể bạn. Chúng cũng giúp loại bỏ chất thải khỏi cơ thể bạn. Những tế bào này:

• Có được màu sắc đặc biệt của chúng từ protein hemoglobin. Hemoglobin giúp các tế bào hồng cầu cung cấp oxy mà các tế bào khác cần để tạo ra năng lượng.
• Có thể xuyên qua những phần nhỏ nhất của hệ thống tuần hoàn của bạn. (Hệ tuần hoàn bao gồm mạng lưới mao mạch, tĩnh mạch và động mạch mà máu di chuyển qua trên hành trình đi khắp cơ thể bạn).
• Có tuổi thọ ngắn. Các tế bào hồng cầu sống được khoảng 120 ngày trước khi chúng được thay thế bằng các tế bào mới.

Tế bào bạch cầu

Các tế bào bạch cầu chiếm ít hơn 1% lượng máu và là một phần của hệ thống miễn dịch của cơ thể. Khi những yếu tố gây bệnh xâm nhập như virus hoặc tế bào ung thư tấn công, các tế bào bạch cầu của bạn sẽ di chuyển nhanh chóng để tìm và tiêu diệt chúng. Các tế bào bạch cầu có thể di chuyển từ mao mạch vào mô của bạn. Có năm loại bạch cầu:

• Bạch cầu trung tính tiêu diệt vi khuẩn và nấm và loại bỏ các mảnh vụn lạ.
• Tế bào lympho bao gồm tế bào T, tế bào tiêu diệt tự nhiên và tế bào B bảo vệ chống lại nhiễm trùng do virus và tạo ra kháng thể giúp bạn chống lại nhiễm trùng.
• Basophils phản ứng với các chất gây dị ứng.
• Bạch cầu ái toan tìm và tiêu diệt ký sinh trùng và tế bào ung thư, đồng thời hỗ trợ bạch cầu ái kiềm trong phản ứng dị ứng của bạn.
• Monocytes tìm và tiêu diệt virus, vi khuẩn, nấm và động vật nguyên sinh. Họ cũng loại bỏ các tế bào bị hư hỏng.

Tiểu cầu

Tiểu cầu (huyết khối) xuất hiện đầu tiên bất cứ khi nào mạch máu của bạn bị tổn thương và chảy máu. Tiểu cầu kiểm soát chảy máu bằng cách hình thành cục máu đông làm kín các mạch máu bị tổn thương để bạn không bị mất một lượng máu lớn. Tiểu cầu có các đặc điểm:

• Chiếm ít hơn 1% máu của bạn. Có hàng chục ngàn tiểu cầu trong một giọt máu của bạn.
• Tiểu cầu là phần nhẹ nhất trong máu của bạn. Chúng hình thành dưới dạng các tấm, tự dẹt dựa vào thành mạch máu khi huyết tương và tế bào máu chảy qua.
• Có một lớp protein dính hoạt động giống như Velcro®, giúp tiểu cầu bám vào các mạch máu bị vỡ.

Huyết tương

Các tế bào máu và tiểu cầu của bạn trôi nổi trong huyết tương (plasma). Huyết tương là chất lỏng màu vàng chiếm 55% máu của bạn. Huyết tương là công cụ hữu ích trong máu của bạn, bao gồm nhiều cơ sở khi nó hoạt động để giữ cho cơ thể bạn hoạt động. Một số nhiệm vụ của huyết tương, bao gồm:

• Giúp đông máu và chống lại kẻ xâm lược.
• Cung cấp hormone, chất dinh dưỡng và protein đến các bộ phận của cơ thể và giúp trao đổi oxy và carbon dioxide.
• Loại bỏ chất thải khỏi tế bào và vận chuyển đến gan, phổi và thận để bài tiết.
• Duy trì huyết áp và tuần hoàn của bạn.
• Điều hòa nhiệt độ cơ thể bằng cách hấp thụ và giải phóng nhiệt.

Vòng đời của các tế bào máu trong cơ thể

Tạo máu là quá trình trong đó các tế bào gốc tạo máu đa năng trong tủy xương phát triển thành nhiều loại tế bào máu khác nhau. Các tế bào hồng cầu, hầu hết các tế bào bạch cầu và tiểu cầu được tạo ra thông qua quá trình tạo máu tủy trong tủy xương. Tuy nhiên, một số tế bào bạch cầu biệt hóa bên ngoài tủy xương thông qua tạo máu ngoài tủy, chủ yếu xảy ra ở gan, lá lách, tuyến ức và hạch bạch huyết.

Tạo hồng cầu là quá trình cụ thể mà qua đó các tế bào hồng cầu được tạo ra trong tủy xương đỏ. Quá trình này tạo ra khoảng 2 triệu hồng cầu mỗi giây. Tế bào gốc tiền thân dòng tủy trải qua nhiều giai đoạn biệt hóa và phân chia để cuối cùng hình thành nguyên bào hồng cầu trực sắc. Sau đó, các nguyên hồng cầu này phóng ra nhân của chúng, trở thành hồng cầu lưới hoặc hồng cầu chưa trưởng thành, sau đó được giải phóng vào máu và trưởng thành thành hồng cầu.

Khi gặp một kháng nguyên cụ thể, tế bào B và tế bào T sẽ trải qua quá trình tăng sinh nhanh chóng thông qua một quá trình gọi là mở rộng dòng vô tính. Điều này xảy ra chủ yếu ở các cơ quan bạch huyết thứ cấp, chẳng hạn như hạch bạch huyết và lá lách, nơi tế bào B và T tiếp xúc với các kháng nguyên được trình bày bởi các tế bào trình diện kháng nguyên (APC). Việc mở rộng dòng vô tính cho phép tạo ra một số lượng lớn các tế bào tác động có thể nhắm mục tiêu và loại bỏ mầm bệnh đã xác định một cách cụ thể.

Các tế bào máu có tuổi thọ khác nhau tùy thuộc vào loại của chúng: hồng cầu tồn tại khoảng 120 ngày, tiểu cầu tồn tại trong 5-9 ngày và bạch cầu tồn tại từ vài giờ đến nhiều năm.

Khi các tế bào máu trở nên già đi hoặc không còn chức năng, các đại thực bào sẽ nhấn chìm và phá vỡ chúng, tái chế hoặc loại bỏ các thành phần của chúng. Tan máu, sự phá hủy các tế bào hồng cầu, xảy ra khắp cơ thể nhưng chủ yếu tập trung ở lá lách.

Nhóm máu là gì?

Nhóm máu đề cập đến các kháng nguyên và kháng thể khác nhau được tìm thấy trên bề mặt tế bào hồng cầu. Hệ thống nhóm ABO được công nhận phổ biến nhất, với 4 loại nhóm máu được đặc trưng bởi loại kháng nguyên trên bề mặt tế bào và kháng thể trong huyết tương.

• nhóm máu A: Hồng cầu có kháng nguyên A.
• nhóm máu B: Hồng cầu có kháng nguyên B.
• nhóm máu AB: Hồng cầu có cả kháng nguyên A và B.
• nhóm máu O: Hồng cầu không có kháng nguyên A và B.

Tình trạng bệnh lý liên quan tới máu

Ung thư máu, rối loạn máu và một số bệnh tim mạch thông thường ảnh hưởng đến máu.

• Ung thư máu ảnh hưởng đến cách cơ thể bạn sản xuất tế bào máu.
• Rối loạn máu khiến máu của bạn không thể thực hiện được công việc của mình.
• Xơ vữa động mạch là một bệnh tim mạch ảnh hưởng đến lưu lượng máu.

Nhìn chung, ung thư máu và rối loạn máu có tác động tổng thể đến sức khỏe máu nhiều hơn xơ vữa động mạch.

Ung thư máu

Ung thư máu xảy ra khi có điều gì đó làm gián đoạn cách cơ thể bạn tạo ra các tế bào máu. Nếu bạn bị ung thư máu, các tế bào máu bất thường sẽ lấn át các tế bào máu bình thường. Có ba loại ung thư máu:

• Bệnh bạch cầu: là bệnh ung thư máu phổ biến nhất.
• Ung thư hạch: là bệnh ung thư hệ bạch huyết của bạn. Tủy xương của bạn, nơi tạo ra các tế bào máu, là một phần của hệ thống bạch huyết của bạn.
• U tủy: bắt đầu trong tủy xương và ảnh hưởng đến các tế bào plasma của bạn.

Rối loạn máu

Rối loạn máu là tình trạng không phải ung thư khiến các bộ phận trong máu của bạn không thực hiện được công việc của mình. Rối loạn về máu bao gồm thiếu máu, rối loạn đông máu và rối loạn chảy máu.

Một số rối loạn về máu có thể không gây ra triệu chứng hoặc cần điều trị. Những bệnh khác là bệnh mãn tính (suốt đời) cần được điều trị nhưng thường không ảnh hưởng đến thời gian sống của bạn. Ngoài ra còn có các rối loạn về máu là bệnh nghiêm trọng và có thể đe dọa tính mạng. Các bác sĩ điều trị rối loạn máu bằng cách kiểm soát các triệu chứng và điều trị mọi tình trạng tiềm ẩn.

Thiếu máu

Thiếu máu là loại rối loạn máu không phải ung thư phổ biến nhất. Nó xảy ra khi bạn không có đủ tế bào hồng cầu khỏe mạnh. Đôi khi người ta bị di truyền bệnh thiếu máu, nhưng họ cũng có thể mắc phải hoặc phát triển bệnh này. Có nhiều loại thiếu máu. Một số bệnh thiếu máu phổ biến bao gồm:

• Thiếu máu thiếu sắt.
• Thiếu máu ác tính.
• Bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm.

Rối loạn đông máu

Rối loạn đông máu ảnh hưởng đến tiểu cầu hoặc các yếu tố đông máu của bạn. Các yếu tố đông máu là các protein trong máu giúp tiểu cầu kiểm soát chảy máu. Bạn có thể bị rối loạn đông máu (rối loạn đông máu mắc phải) hoặc thừa hưởng đột biến gen gây ra đông máu bất thường (rối loạn đông máu di truyền).

Đột biến gen protrombin và hội chứng Yếu tố V Leiden là những ví dụ về rối loạn đông máu di truyền.

Hội chứng kháng phospholipid (APS) và đông máu nội mạch lan tỏa (DIC) là những ví dụ về rối loạn đông máu mắc phải.

Rối loạn chảy máu

Rối loạn chảy máu xảy ra khi máu không đông bình thường, khiến bạn chảy máu nhiều hơn bình thường.

Bệnh Von Willebrand là chứng rối loạn chảy máu phổ biến nhất ở Hoa Kỳ.

Hemophilia, một bệnh di truyền hiếm gặp, là một ví dụ khác về chứng rối loạn chảy máu.

Làm cách nào để duy trì sức khỏe của máu?

Bạn có thể chăm sóc máu của mình bằng cách:

• Phát triển thói quen ăn uống lành mạnh với chế độ ăn cân bằng giữa protein nạc, ngũ cốc nguyên hạt và rau lá.
• Bảo vệ hệ thống miễn dịch của bạn bằng cách thực hành vệ sinh tốt và tiêm vắc-xin chống lại các loại virus thông thường. Tham vấn bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng về các chất bổ sung có thể giúp hỗ trợ hệ thống miễn dịch và máu của bạn.
• Sử dụng điều độ nếu bạn uống đồ uống có chứa cồn. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ khuyến nghị bạn nên hạn chế tiêu thụ từ một đến hai ly mỗi ngày.

The post Tổng quan về Máu appeared first on NOVAGEN.

Nhịp tim là gì?

Nhịp tim của bạn là số lần tim bạn đập trong một phút. Con số này có thể tăng hoặc giảm khi bạn trải qua một ngày.

Cơ thể bạn tự động điều khiển nhịp tim để phù hợp với bất cứ điều gì bạn đang làm hoặc những gì đang xảy ra xung quanh bạn. Đó là lý do tại sao nhịp tim của bạn đập nhanh hơn khi bạn hoạt động, phấn khích hay sợ hãi. Và nó giảm đi khi bạn nghỉ ngơi, bình tĩnh hoặc thoải mái.

Nhịp tim có thể được kiểm tra trong kỳ khám sức khỏe tổng quát hàng năm, sau khi bị chấn thương hoặc trước khi phẫu thuật.

Bạn có thể tự kiểm tra xem mình có tập luyện đủ chăm chỉ hay không. Nhịp tim quá nhanh hoặc quá chậm có thể là dấu hiệu của bệnh tim hoặc các vấn đề sức khỏe khác.

Kiểm tra nhịp tim hoạt động như thế nào?

Thử nghiệm không xâm lấn này bao gồm việc ấn nhẹ ba ngón tay dài nhất của bạn vào da. Bạn sẽ có thể cảm nhận được nhịp đập của máu đi qua các động mạch nhất định. Khi bạn đã tìm thấy mạch của mình (những nơi dễ dàng nhất thường là cổ hoặc cổ tay, tương ứng ở động mạch cảnh hoặc động mạch quay), bạn có thể tính ra nhịp tim của mình bằng cách đếm số nhịp tim trong 60 giây.

Con số bạn nhận được là “nhịp đập mỗi phút”, tức là nhịp tim của bạn. Chữ viết tắt của nhịp mỗi phút là “bpm”.

Nhịp tim bạn có khi không hoạt động là nhịp tim lúc nghỉ ngơi.

Bạn cũng có thể kiểm tra nó trong hoặc ngay sau khi hoạt động thể chất. Tìm nhịp tim của bạn trong khi hoạt động thể chất là một cách quan trọng để biết liệu nỗ lực của bạn đủ mạnh hay quá mãnh liệt.

Nếu bạn đang đeo thiết bị theo dõi hoạt động thể chất, thiết bị này có thể tính toán nhịp tim cho bạn.

Nhịp tim bình thường là bao nhiêu?

Nhịp tim lúc nghỉ ngơi của bạn phụ thuộc vào độ tuổi và sức khỏe tổng thể của bạn. Bạn càng trẻ thì nhịp tim của bạn càng có xu hướng cao hơn.

Phạm vi nhịp tim khi nghỉ ngơi dự kiến ​​​​của trẻ tính bằng số nhịp mỗi phút là:

• Trẻ sơ sinh (sơ sinh đến 4 tuần): 100 đến 205 bpm*.
• Trẻ sơ sinh (4 tuần đến 1 tuổi): 100 đến 180 bpm*.
• Trẻ mới biết đi (1 đến 3 tuổi): 98 đến 140 bpm*.
• Mầm non (3 đến 5 tuổi): 80 đến 120 bpm.
• Tuổi đi học (5 đến 12 tuổi): 75 đến 118 bpm.
• Thanh thiếu niên (13 đến 18 tuổi): 60 đến 100 bpm.

Đối với người lớn (từ 18 tuổi trở lên), nhịp tim lúc nghỉ ngơi dự kiến ​​là 60 đến 100 bpm.

Nhịp tim tối đa và nhịp tim mục tiêu

Nhịp tim mục tiêu của bạn là phạm vi lý tưởng để duy trì nhịp tim trong khi hoạt động thể chất cường độ vừa phải (như đi bộ nhanh). Mức cường độ này là lý tưởng vì nó đủ cao để tốt cho tim nhưng không quá cao khiến bạn căng thẳng.

Nếu bạn muốn tập luyện thật chăm chỉ, bạn có thể tăng nhịp tim tối đa lên khoảng 95%. Tuy nhiên, bạn nên cẩn thận đừng đi quá cao. Nếu bạn tăng quá cao, rủi ro tiềm ẩn sẽ lớn hơn lợi ích.

Nếu bạn không hoạt động thể chất thường xuyên, bạn nên nói chuyện với bác sĩ trước khi bắt đầu thói quen tập luyện. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn có bất kỳ vấn đề sức khỏe nào, đặc biệt là các vấn đề về tim, hô hấp hoặc tuần hoàn.

Bác sĩ chuyên khoa Tim mạch sẽ là người tốt nhất để hướng dẫn bạn những cách an toàn, hiệu quả để duy trì hoạt động mà không gây nguy hiểm cho sức khỏe tổng thể của bạn.

Sử dụng biểu đồ sau để tìm nhịp tim tối đa và mục tiêu của bạn.

Nếu muốn tự tính nhịp tim tối đa và mục tiêu, bạn có thể sử dụng các công thức sau:

• 220 – tuổi của bạn = tối đa.
• Tối đa x 0,6 = mức thấp nhất của phạm vi mục tiêu.
• Tối đa x 0,8 = mức cao nhất của phạm vi mục tiêu.

Nhịp tim cao có nghĩa là gì?

Khi nhịp tim khi nghỉ ngơi của bạn trên 100 bpm, các bác sĩ gọi đây là nhịp tim nhanh. Điều này có nghĩa là bạn có thể gặp vấn đề với hệ thống dẫn truyền tín hiệu nhịp tim của tim. Ví dụ về loại vấn đề này bao gồm rung tâm nhĩ và nhịp nhanh thất.

Nhưng nhịp tim cao không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của vấn đề về nhịp tim (loạn nhịp tim). Bạn có thể có nhịp tim cao khi bạn có:

• Mất nước.
• Nhiễm trùng.
• Sốt.
• Nỗi đau.
• Sự lo lắng.
• Rối loạn tuyến giáp.

Nhịp tim của bạn có thể cao hơn nếu bạn căng thẳng hoặc lo lắng, hoặc ngay cả khi thời tiết nóng ẩm. Đây là những tình huống tạm thời – chúng không kéo dài. Hãy thử kiểm tra lại nhịp tim khi những tình trạng này không ảnh hưởng đến bạn.

Nhịp tim thấp có nghĩa là gì?

Khi nhịp tim lúc nghỉ ngơi của bạn dưới 60 bpm, các bác sĩ gọi đó là nhịp tim chậm. Điều này có nghĩa là bạn có thể gặp vấn đề với các tín hiệu cho biết thời điểm tim bạn đập. Một ví dụ về điều này là khối tim.

Nếu bạn dùng thuốc chẹn beta, nó có thể khiến bạn bị nhịp tim thấp. Đây không phải là lý do để lo lắng. Điều lạ lùng là bạn đang dùng thuốc để hạ huyết áp hoặc giúp tim hoạt động dễ dàng hơn.

Nếu bạn hoạt động thể chất nhiều, nhịp tim khi nghỉ ngơi của bạn có thể dưới 60 nhịp mỗi phút. Các vận động viên thi đấu có thể có nhịp tim khi nghỉ ngơi thấp tới 40 bpm hoặc hơn. Tuy nhiên, đối với người bình thường, tỷ lệ đó sẽ thấp đến mức nguy hiểm.

Khi nào cần kiểm tra nhịp tim với bác sĩ

Nếu bạn có bất kỳ lo ngại nào về nhịp tim của mình, bạn nên nói chuyện với bác sĩ chuyên khoa Tim mạch. Họ có thể trả lời câu hỏi của bạn hoặc giới thiệu bạn đến bác sĩ chuyên khoa nếu cần thiết.

Các dấu hiệu bạn nên nói chuyện với bác sĩ về nhịp tim của mình bao gồm:

• Cảm giác chóng mặt khi nhịp tim tăng cao.
• Nhịp tim khi nghỉ ngơi luôn quá nhanh hoặc quá chậm.
• Nhịp tim bị bỏ qua hoặc không đều.
• Nếu bạn cảm thấy rung khi bắt mạch thay vì một tiếng “bụp” khi lấy mạch. Điều này được gọi là “cảm giác hồi hộp” và nó có thể là dấu hiệu của một số vấn đề về tim và tuần hoàn.
• Nếu bạn bị tim đập nhanh (nhận thức được nhịp tim của chính mình mà không cảm nhận được mạch đập của mình).

*** Bài viết chỉ có giá trị tham khảo. Không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ ***

The post Tổng quan về Nhịp tim appeared first on NOVAGEN.

Tĩnh mạch là gì?

Tĩnh mạch là các mạch máu nằm khắp cơ thể, thu thập máu nghèo oxy và đưa về tim. Tĩnh mạch là một phần của hệ thống tuần hoàn của bạn. Chúng hoạt động cùng với các mạch máu khác và tim của bạn để giữ cho máu của bạn di chuyển. Tĩnh mạch chứa phần lớn máu trong cơ thể bạn. Trên thực tế, gần 75% máu của bạn nằm trong tĩnh mạch.

Venules là gì?

Venules của bạn là những mạch máu rất nhỏ kết nối các mao mạch với tĩnh mạch trên khắp cơ thể.

Các venules có chức năng quan trọng là di chuyển máu chứa chất thải và thiếu oxy từ mao mạch đến tĩnh mạch.

Từ đó, máu của bạn có thể quay trở lại trái tim bạn. Tĩnh mạch của bạn rộng hơn mao mạch nhưng hẹp hơn tĩnh mạch.

Các venules có kích thước khác nhau, nhưng ngay cả venule rộng nhất cũng nhỏ hơn khoảng 16 lần so với tĩnh mạch thông thường của bạn.

Tĩnh mạch trông như thế nào?

Các tĩnh mạch của bạn tạo nên một mạng lưới mạch máu rộng lớn chạy khắp cơ thể bạn. Cùng với nhau, tĩnh mạch và các mạch máu khác tạo thành một phần chính của hệ thống tuần hoàn của bạn.

Tĩnh mạch của bạn kết nối với tĩnh mạch và mao mạch ở nhiều nơi. Khi được phác họa trong bản vẽ, hệ thống tuần hoàn phần trên cơ thể của bạn giống với các dây và mạch điện phức tạp bên trong máy tính.

Hệ tuần hoàn ở phần dưới cơ thể của bạn giống như một cái cây lộn ngược với hai nhánh lớn (mỗi chân một nhánh) và nhiều nhánh nhỏ trên mỗi nhánh.

Tĩnh mạch có màu gì?

Nhiều người nghĩ rằng tĩnh mạch có màu xanh vì chúng trông có màu xanh qua da của chúng ta. Nhưng đó chỉ là một trò lừa bịp mà mắt chúng ta đánh lừa.

Tĩnh mạch của bạn thực sự chứa đầy máu đỏ sẫm – sẫm hơn máu trong động mạch có màu đỏ anh đào. Máu trong tĩnh mạch của bạn sẫm màu hơn vì thiếu oxy. Tĩnh mạch của bạn có màu xanh lam do cách các tia sáng hấp thụ vào da. Máu luôn có màu đỏ cả trong tĩnh mạch và động mạch.

Tĩnh mạch mang loại máu nào?

Sự khác biệt chính giữa động mạch và tĩnh mạch là loại máu chúng mang theo.

Trong khi động mạch mang máu giàu oxy thì tĩnh mạch mang máu nghèo oxy.

Tĩnh mạch phổi của bạn là một ngoại lệ đối với quy tắc này. Bốn tĩnh mạch này, nằm giữa tim và phổi, mang máu giàu oxy từ phổi trở lại tim. Từ đó, tim bơm máu giàu oxy trở lại khắp cơ thể.

Cấu tạo của tĩnh mạch

Mỗi tĩnh mạch được tạo thành từ ba lớp mô và sợi:

• Lớp vỏ ngoài (lớp ngoài) tạo nên cấu trúc và hình dạng cho tĩnh mạch của bạn.
• Lớp vỏ giữa (lớp giữa) chứa các tế bào cơ trơn cho phép tĩnh mạch của bạn rộng hơn hoặc hẹp hơn khi máu đi qua.
• Thetunica intima (lớp bên trong) có một lớp tế bào nội mô trơn, cho phép máu di chuyển dễ dàng qua tĩnh mạch của bạn.

Tĩnh mạch và động mạch có chung cấu trúc này. Tuy nhiên, tĩnh mạch khác với động mạch vì đôi khi chúng cũng chứa van một chiều giúp máu chảy đúng hướng. Những van này đặc biệt quan trọng ở chân, nơi chúng giúp máu di chuyển về tim. Nếu các van này bị hỏng, máu có thể rò rỉ ngược và gây giãn tĩnh mạch hoặc các vấn đề khác.

Tĩnh mạch cũng khác với động mạch về độ dày của thành. Tĩnh mạch có thành mỏng hơn và ít cơ bắp hơn. Điều này là do tĩnh mạch có mức áp suất thấp hơn động mạch. Vì vậy, bức tường của họ không cần phải dày để chịu được áp lực.

Các loại tĩnh mạch khác nhau là gì?

Cơ thể có ba loại tĩnh mạch giúp hệ thống tuần hoàn của bạn hoạt động.

Tĩnh mạch sâu

Những tĩnh mạch này có thể được tìm thấy trong cơ và dọc theo xương của bạn. Các tĩnh mạch sâu của bạn thực hiện công việc quan trọng là đưa máu nghèo oxy trở lại tim. Ở chân, tĩnh mạch sâu chứa khoảng 90% lượng máu chảy về tim. Các tĩnh mạch sâu của bạn chứa các van một chiều giúp máu di chuyển theo đúng hướng.

Tĩnh mạch bề ngoài

Các tĩnh mạch nông của bạn thường nhỏ hơn các tĩnh mạch sâu. Giống như tĩnh mạch sâu, chúng có van. Không giống như các tĩnh mạch sâu, chúng không được bao quanh bởi cơ. Thay vào đó, các tĩnh mạch nông có thể được tìm thấy ngay bên dưới da của bạn. Vì vậy, bạn có thể dễ dàng nhìn thấy chúng.

Các tĩnh mạch nông mang máu từ các mô bên ngoài gần bề mặt da đến các tĩnh mạch sâu (thông qua các tĩnh mạch xuyên). Nhưng lượng máu này di chuyển chậm hơn vì nó không bị các cơ xung quanh ép trực tiếp vào chuyển động.

Tĩnh mạch lớn nhất trong cơ thể bạn là tĩnh mạch nông được gọi là tĩnh mạch hiển lớn. Nó chạy suốt từ mắt cá chân đến đùi của bạn ở mỗi chân.

Tĩnh mạch đục lỗ

Những tĩnh mạch này đôi khi được gọi là tĩnh mạch nối hoặc tĩnh mạch xuyên. Chúng là những tĩnh mạch ngắn mang máu từ tĩnh mạch nông đến tĩnh mạch sâu. Tĩnh mạch thủng có chứa các van đóng lại khi cơ bắp chân của bạn bị nén để máu không chảy ngược từ tĩnh mạch sâu sang tĩnh mạch nông.

Cơ chế máu chảy trong tĩnh mạch?

Tĩnh mạch của bạn cần một lực bên ngoài để giúp đẩy máu đi đúng hướng.

Một lực như vậy là hơi thở của chính bạn. Khi phổi của bạn mở rộng và cơ hoành di chuyển, chúng sẽ tạo ra lực hút giúp tĩnh mạch đẩy máu nghèo oxy về tim.

Một lực khác là chuyển động cơ bắp của cơ thể, đặc biệt là ở chân. Trên thực tế, cơ chân đóng vai trò quan trọng trong việc giúp máu chống lại trọng lực và di chuyển từ bàn chân trở về tim.

Vì lý do này, các cơ ở bắp chân được gọi là “trái tim thứ hai”.

“Trái tim thứ hai”

Bạn có thể không nhận ra rằng cơ bắp chân của bạn hoạt động như một máy bơm mạnh mẽ giúp ép các tĩnh mạch sâu ở chân dưới. “Trái tim thứ hai” này, còn được gọi là trái tim ngoại vi của bạn, sẽ hoạt động mỗi khi bạn bước một bước. Khi bạn đặt chân xuống đất, trọng lượng cơ thể sẽ ép vào các tĩnh mạch sâu ở lòng bàn chân. Kết quả là, những tĩnh mạch đó đẩy máu từ bên trong lên bắp chân của bạn.

Sau đó, khi bạn nhấc gót chân lên, cơ bắp chân sẽ bóp các tĩnh mạch sâu ở bắp chân. Máu của bạn tiếp tục di chuyển về phía đùi và xa hơn nữa. Hệ thống đáng kinh ngạc này cho phép máu ở bàn chân và cẳng chân của bạn thách thức trọng lực và quay trở lại tim bạn.

Không giống như trái tim trong lồng ngực, trái tim thứ hai chỉ bắt đầu bơm khi chân bạn cử động. Và tốc độ bơm của nó sẽ điều chỉnh theo tốc độ di chuyển của chân bạn. Vì vậy, nếu bạn đang chạy, cơ bắp chân sẽ co bóp tĩnh mạch nhanh hơn so với khi bạn đang đi bộ. Bất kể tốc độ như thế nào, trái tim thứ hai của bạn vẫn cho phép máu tiếp tục chảy và hoàn thành các vòng tuần hoàn trong cơ thể. Nhờ đó, các cơ quan và mô của bạn tiếp tục nhận được oxy và chất dinh dưỡng để hoạt động tốt nhất.

Chức năng của tĩnh mạch

Tĩnh mạch có hai mục đích chính.

• Một mục đích là thu thập máu nghèo oxy khắp cơ thể và mang về tim.
• Mục đích còn lại là vận chuyển máu giàu oxy từ phổi đến tim. Đây là lần duy nhất tĩnh mạch mang máu giàu oxy.

Mục đích của mỗi tĩnh mạch phụ thuộc vào vị trí của nó trong cơ thể bạn. Tĩnh mạch được tổ chức thành một mạng lưới phức tạp gọi là hệ thống tĩnh mạch.

Hệ thống tĩnh mạch

Hệ thống tĩnh mạch đề cập đến mạng lưới tĩnh mạch và cách các tĩnh mạch kết nối với các mạch máu và cơ quan khác trên khắp cơ thể. Hệ thống tĩnh mạch của bạn được tổ chức thành hai phần hoặc mạch chính. Đây là mạch hệ thống và mạch phổi.

Mỗi mạch dựa vào các mạch máu (tĩnh mạch, động mạch và mao mạch) để giữ cho máu di chuyển.

Để hiểu cách các mạch này hoạt động, bạn có thể nghĩ đến một đường đua. Tại một đường đua, xe đua phải hoàn thành nhiều vòng trong toàn bộ chặng đường (vòng đua). Nhưng những chiếc xe không thể tiếp tục chạy nếu không tiếp nhiên liệu và điều chỉnh nhanh chóng. Tương tự, máu của bạn không thể tiếp tục chảy khắp cơ thể nếu không được tiếp nhiên liệu (nhận thêm oxy) và loại bỏ các chất thải như carbon dioxide.

Máu của bạn là nhà vô địch trong cuộc đua vì nó hoàn thành các vòng chạy khắp cơ thể bạn mỗi phút trong ngày trên hai vòng đua khác nhau. Điều này có thể khó hình dung, nhưng trước tiên hãy nghĩ về mạch hệ thống. Mạch này chạy khắp cơ thể bao gồm cả cánh tay và chân của bạn.

Đây là một mạch điện xuyên qua cơ thể bạn trông như thế nào. Đầu tiên, máu tươi được oxy hóa rời khỏi tim và đi vào động mạch. Các động mạch của bạn phân nhánh thành các mạch nhỏ hơn gọi là tiểu động mạch và sau đó là mao mạch. Khi máu đi vào các mao mạch, nó sẽ cung cấp oxy cho các mô của cơ thể và hấp thụ các chất thải như carbon dioxide. Khi đó, máu của bạn đã mất oxy và thu được chất thải. Vì vậy, nó cần phải được tiếp nhiên liệu. Máu của bạn đi vào tĩnh mạch trước khi nối với tĩnh mạch. Tĩnh mạch của bạn sau đó mang máu trở lại trái tim của bạn, nơi nó có thể tiếp nhiên liệu. Máu nghèo oxy này đi vào tim bạn thông qua hai tĩnh mạch lớn gọi là tĩnh mạch chủ trên và tĩnh mạch chủ dưới.

Một khi máu quay trở lại tim, nó sẽ kết thúc vòng tuần hoàn hệ thống. Bây giờ nó cần hoàn thành mạch phổi. Trong mạch này, máu của bạn di chuyển vào phổi. Trong phổi, máu tiếp nhiên liệu bằng oxy và sau đó quay trở lại tim qua tĩnh mạch phổi. Đây là lần duy nhất tĩnh mạch của bạn mang theo máu giàu oxy! Sau đó, tim của bạn sẽ bơm lượng máu giàu oxy này ra ngoài để nó có thể bắt đầu một vòng mới trong hệ thống tuần hoàn.

Các rối loạn và bệnh lý ảnh hưởng tới tĩnh mạch

Có một số bệnh về tĩnh mạch khiến tĩnh mạch của bạn không thể hoạt động bình thường. Một số vấn đề phổ biến bao gồm:

• Viêm tĩnh mạch huyết khối bề ngoài: Đây là khi cục máu đông hình thành ngay dưới da của bạn. Thông thường, cục máu đông không di chuyển đến phổi của bạn. Nhưng vẫn có nguy cơ điều đó xảy ra nếu cục máu đông xâm nhập vào tĩnh mạch sâu của bạn.
• Huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT): Tình trạng nghiêm trọng này xảy ra khi cục máu đông (gọi là huyết khối) hình thành trong tĩnh mạch sâu của bạn. Thông thường, cục máu đông hình thành ở chân hoặc xương chậu của bạn. Cục máu đông có thể thoát ra khỏi tĩnh mạch và di chuyển đến phổi, gây tắc mạch phổi đe dọa tính mạng.
• Suy tĩnh mạch: Những tĩnh mạch sưng tấy, phồng lên này đôi khi vô hại nhưng có thể dẫn đến các vấn đề nghiêm trọng như cục máu đông.
• Suy tĩnh mạch mãn tính: Khi van một chiều ở chân bị hỏng, chúng không thể bơm máu đến tim một cách hiệu quả. DVT thường gây ra tình trạng này.

Dấu hiệu và triệu chứng của bệnh lý tĩnh mạch

Các dấu hiệu và triệu chứng phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của bạn. Chúng thường bao gồm:

• Sưng (phù) ở chân, mắt cá chân hoặc bàn chân, đặc biệt là sau khi đứng một lúc.
• Đau nhức, mệt mỏi hoặc đau nhức chân.
• Da trông như da trên đôi chân của bạn.
• Da bong tróc hoặc ngứa ở chân hoặc bàn chân của bạn.

Nếu bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số này hoặc nếu bạn nhận thấy bất kỳ tĩnh mạch màu tím hoặc phồng lên nào trước đây chưa từng có, hãy đi khám bác sĩ ngay.

Nhiều vấn đề về tĩnh mạch có thể điều trị được nếu được phát hiện sớm. Và điều đặc biệt quan trọng là phải chẩn đoán DVT ngay trước khi nó dẫn đến tắc mạch phổi.

Xét nghiệm chẩn đoán bệnh lý tĩnh mạch

Bác sĩ sẽ nói chuyện với bạn về lịch sử y tế của bạn và thực hiện kiểm tra thể chất.

Bác sĩ có thể chỉ định làm xét nghiệm siêu âm Doppler và lấy máu để giúp chẩn đoán DVT hoặc các tình trạng khác.

Phương pháp điều trị bệnh lý tĩnh mạch

Các phương pháp điều trị tình trạng và rối loạn tĩnh mạch thường nhằm mục đích giảm nguy cơ đông máu, loại bỏ cục máu đông đã tồn tại và giảm bớt các triệu chứng.

• Thuốc làm loãng máu (liệu pháp chống đông máu) thường được sử dụng để điều trị DVT và ngăn ngừa tắc mạch phổi. Ví dụ bao gồm warfarin, rivaroxaban và apixaban. Bác sĩ thường xuyên để xem thuốc hoạt động tốt như thế nào và điều chỉnh liều lượng của bạn. Liều của bạn sẽ được giảm xuống bất cứ khi nào có thể để giảm nguy cơ chảy máu, đây là tác dụng phụ phổ biến nhất.
• Thuốc làm tan cục máu đông không được sử dụng thường xuyên. Chúng có hiệu quả nhất khi được sử dụng trong vòng 48 giờ kể từ khi hình thành cục máu đông.
• Phẫu thuật là rất hiếm. Tuy nhiên, việc chèn bộ lọc tĩnh mạch chủ có thể là một lựa chọn tốt cho những người không thể dùng thuốc chống đông máu.

Phòng ngừa bệnh tĩnh mạch như thế nào?

Có nhiều cách để chăm sóc tĩnh mạch của bạn. Nếu bạn được chẩn đoán có vấn đề về tĩnh mạch hoặc có các yếu tố nguy cơ, điều quan trọng là phải thực hiện những điều sau:

• Tránh ngồi hoặc nằm quá lâu mà không di chuyển. Nếu bạn ngồi nhiều trong ngày, hãy nhớ đứng dậy và đi lại vài phút mỗi giờ. Khi bạn ngồi, nâng chân dưới lên và uốn cong mắt cá chân. Bạn càng cử động cẳng chân nhiều thì cơ bắp của bạn càng có thể ép tĩnh mạch và bơm máu về tim.
• Thực hành vệ sinh bàn chân tốt để ngăn ngừa nhiễm trùng. Điều này bao gồm việc giữ cho bàn chân của bạn sạch sẽ và khô ráo. Bạn cũng có thể sử dụng kem dưỡng ẩm để ngăn ngừa da bị nứt hoặc chảy máu.
• Tham vấn với bác sĩ để quyết định xem thuốc chống đông máu có phù hợp với bạn hay không. Ngoài ra, hãy nhớ nói với bác sĩ về bất kỳ thay đổi nào trong các triệu chứng hoặc cảm giác của bạn.

Ngay cả khi bạn không có vấn đề về tĩnh mạch, bạn vẫn có thể lựa chọn lối sống đơn giản mỗi ngày để giữ cho tĩnh mạch của mình khỏe mạnh:

• Hãy đứng dậy và di chuyển nhiều nhất có thể trong ngày để máu được lưu thông.
• Đi dạo (mục tiêu đi bộ 30 phút, ít nhất năm ngày một tuần).
• Áp dụng chế độ ăn có lợi cho tim để giúp duy trì cân nặng khỏe mạnh.
• Nghỉ giải lao để giãn cơ và đi bộ xung quanh để tạm dừng những chuyến đi dài bằng ô tô hoặc máy bay.
• Nếu bạn phát triển bất kỳ triệu chứng nào của các vấn đề về tĩnh mạch, ngay cả khi chúng có vẻ nhỏ, hãy gọi cho nhà cung cấp dịch vụ của bạn. Nắm bắt vấn đề sớm có thể giúp tránh được những vấn đề nghiêm trọng sau này.

Bạn thường dễ quên rằng ngay cả khi bạn nghỉ ngơi, tim và mạch máu vẫn đang làm việc chăm chỉ. Hệ thống tuần hoàn của bạn tiếp tục di chuyển để bạn có thể tiếp tục di chuyển. Đó là lý do tại sao điều quan trọng là phải làm bất cứ điều gì có thể để giữ cho máu lưu thông trơn tru, hết vòng này đến vòng khác.

The post Tổng quan về Tĩnh mạch appeared first on NOVAGEN.

Mao mạch là gì?

Mao mạch là những mạch máu mỏng manh tồn tại khắp cơ thể bạn. Chúng vận chuyển máu, chất dinh dưỡng và oxy đến các tế bào trong các cơ quan và hệ thống cơ thể của bạn. Mao mạch là những mạch máu nhỏ nhất trong hệ thống mạch máu của bạn.

Cấu tạo của mao mạch

Hầu hết các mao mạch chỉ có đường kính khoảng 8 đến 10 micromet (một micromet là 0,001 mm). Chúng nhỏ đến mức các tế bào hồng cầu phải đi qua theo một hàng duy nhất.

Các mao mạch gồm có hai lớp tế bào:

• Tế bào nội mô nằm bên trong mao mạch. Chúng kiểm soát dòng chảy của chất lỏng, chất dinh dưỡng và khí.
• Các tế bào biểu mô tạo thành một lớp bảo vệ xung quanh các tế bào nội mô.

Phân loại mao mạch

Các mao mạch có ba hình dạng khác nhau, giúp chúng thực hiện các chức năng khác nhau:

• Các mao mạch có cửa sổ liên tục có các lỗ nhỏ (fenestrae) cho phép trao đổi chất nhanh chóng. Loại mao mạch này nằm ở thận, ruột non và tuyến nội tiết.
• Các mao mạch không bị cản trở liên tục có một lớp lót mà chỉ các phân tử nhỏ mới có thể đi qua. Loại mao mạch này tồn tại trong hệ thống thần kinh cũng như mô mỡ và cơ.
• Các mao mạch hình sin có các lỗ nhỏ cho phép một số chất đi qua. Loại mao mạch này nằm ở gan và lá lách của bạn.

Chức năng của mao mạch

Các mao mạch hoàn thiện hệ thống tuần hoàn bằng cách nối động mạch với tĩnh mạch:

• Động mạch mang máu giàu oxy từ tim đến các cơ quan của bạn.
• Tĩnh mạch giúp cơ thể loại bỏ máu và chất thải có lượng oxy thấp.

Xem thêm về: Dòng máu chảy qua tim

Các chức năng khác của mao mạch, bao gồm:

• Tủy xương: bằng cách cho phép các tế bào máu mới đi vào máu của bạn.
• Não: bằng cách hình thành hàng rào máu não. Cấu trúc này cung cấp chất dinh dưỡng cho não đồng thời ngăn chặn chất độc đi qua.
• Hệ thống nội tiết: bằng cách cung cấp hormone đến các cơ quan cụ thể.
• Thận: nơi các mao mạch quanh ống thận lọc máu, sản xuất nước tiểu và hấp thụ nước và natri.
• Gan: bằng cách loại bỏ các tế bào hồng cầu và vi khuẩn bị lỗi.
• Phổi: bằng cách giải phóng carbon dioxide và lấy oxy.
• Hệ thống bạch huyết: bằng cách thu thập chất lỏng từ các mô và dẫn nó đến các hạch bạch huyết.
• Ruột non: bằng cách vận chuyển các chất dinh dưỡng đã tiêu hóa để chúng có thể nuôi dưỡng các tế bào của bạn.

Các rối loạn liên quan tới mao mạch

Các mao mạch bị vỡ là phổ biến. Chúng có thể xảy ra khi ho hoặc nôn mửa dữ dội. Điều này gây ra những chấm đỏ nhỏ trên da và thường tự lành.

Các tình trạng bệnh lý khác ảnh hưởng đến mao mạch bao gồm:

• Dị dạng động tĩnh mạch (AVM): Một mớ động mạch và tĩnh mạch trong não hoặc tủy sống có thể đi qua các mao mạch. Dị tật AV không chỉ giới hạn ở não và tủy sống của bạn. Chúng có thể xảy ra ở các chi, thân và các cơ quan.
• Angiosarcoma mao mạch: Ung thư tế bào nội mô có thể ảnh hưởng đến mao mạch.
• Hội chứng rò rỉ mao mạch: Một tình trạng gây tụt huyết áp đột ngột. Nó đôi khi cần điều trị khẩn cấp.
• Bệnh đầu nhỏ: Một tình trạng có yếu tố di truyền gây ra các mao mạch rộng ở những người có đầu nhỏ bất thường.
• Mụn nhện: Các mạch máu nhỏ phân nhánh từ vị trí trung tâm, thường ở mặt, cổ hoặc ngực. Nó còn được gọi là u mạch nhện hoặc telangiectasia của nhện.
• Vết bớt: Một cụm mạch máu màu đỏ tươi trên bề mặt da.
• Viêm mạch: Viêm mạch máu có thể ảnh hưởng đến mao mạch. Nó có thể dẫn đến các biến chứng bao gồm vỡ và tắc nghẽn.

Làm cách nào để chăm sóc các mao mạch?

Bạn có thể chăm sóc các mao mạch bằng cách tối đa hóa sức khỏe mạch máu của mình. Điều này bao gồm:

• Sống một lối sống năng động.
• Hạn chế tiêu thụ rượu và caffeine.
• Duy trì cân nặng khỏe mạnh.
• Bỏ hút thuốc nếu bạn sử dụng thuốc lá.

Bạn cũng nên thường xuyên thăm khám bác sĩ để quản lý các tình trạng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe mạch máu:

• Bệnh tiểu đường.
• Cholesterol cao.
• Huyết áp cao.
• Stress.

Khi nào nên gặp bác sĩ để khám tình trạng mao mạch

Có thể không cần thiết phải liên hệ với bác sĩ về bệnh mao mạch. Họ có thể phát hiện vấn đề trước khi bạn gặp các triệu chứng. Điều này giúp bạn có thể bắt đầu các phương pháp điều trị để ngăn ngừa chúng trở nên tồi tệ hơn. Điều này đặc biệt đúng nếu bạn luôn cập nhật các biện pháp chăm sóc phòng ngừa, chẳng hạn như khám sức khỏe hàng năm.

Liên hệ với bác sĩ nếu bạn gặp các dấu hiệu của bệnh mạch máu, bao gồm:

• Các mao mạch bị vỡ.
• Các mạch máu mở rộng ở chân của bạn.
• Tê hoặc ngứa ran ở một bên cơ thể.
• Đau chân sau khi tập thể dục nhẹ.
• Thay đổi đột ngột về tầm nhìn.

The post Tổng quan về Mao mạch appeared first on NOVAGEN.